ΑΝΖΕΛ ΜΕΡΓΙΑΝΟΥ, Φιλόλογος συγγραφέας

Αυτή η γη της Ελληνικής Καλαβρίας έχει ανάγκη από βαθιά πνεύματα για να την νιώσουν και αγνές ψυχές για να την αγαπήσουν". ΡΑRPAGLIOLO.

Κρατώντας στα χέρια μου το 2ο τεύχος του 4ου τόμου από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗ ΓΛΩΣΣΑ, ένιωσα βαθιά συγκίνηση διαβάζοντας στο εξώφυλλο "ΙLA GRECIA ΙΤΑΛΙΚΑ". "ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ". Ρίγη χαράς με συγκλόνισαν, όταν θυμήθηκα τα λόγια του Παρπαλιόλο, γιατί κατάλαβα πώς ήμουν κι εγώ πράγματι μια αγνή ψυχή πού ένιωσα και αγάπησα αυτή τη χώρα, "την ξεχασμένη κι από το θεό ακόμα", όπως συνήθιζαν να λεν οι κάτοικοι της.

Δεν θάθελα να περιαυτολογήσω και να θεωρήσω τον εαυτό μου ένα από τα βαθιά πνεύματα πού την ένιωσαν, όμως είμαι περήφανη πού εδώ και τριανταπέντε χρόνια έδωσα στο γέροντα πατριάρχη του Γκαλλιτσάνο ΜΑΣΤΡΑΝΤΩΝΙΟ το λόγο μου να κάμω γνωστή την ύπαρξη τους και τον ξεχασμένο Ελληνισμό τους στον κόσμο, όπως και τον αγώνα τους για να μη χαθεί ή γλώσσα τους και τα χαρακτηριστικά της περήφανης ράτσας τους... να τους βοηθήσω τέλος να ζήσουν κι αυτοί σαν άνθρωποι, απόγονοι της Μεγαλοελλαδίτικης γενιάς τους. Είμαι ευτυχής πού το κατώρθωσα, παρ' ότι από την αρχή λες και μόνο οι Ιταλοί δεν μ' ενόχλησαν ποτέ, αλλά αντάμειψαν τη δραστηριότητα μου με βραβεία και ακόμα με καλούν για διαλέξεις και συνέδρια, για να μάθουν περισσότερα για το γειτονικό λαό πού αγνοούσαν. Γνώριζαν μονό λίγους χωρικούς άξεστους και αγροίκους, πού τους μεταχειρίζονταν μόνο για τις ανάγκες τους στο βορρά και τα προϊόντα της μεσογειακής παραγωγής τους. Παραμελημένος Ο νότος πάντα δεν εύρισκε ούτε τη στοιχειώδη υποστήριξη πού προβλεπόταν από το Σύνταγμα. Όμως αυτός Ο λαός υπομονετικά άντεχε με την πίστη του στο παρελθόν του, γιατί καμάρωνε για την καταγωγή του από τη Μεγάλη Ελλάδα και το Βυζάντιο, γιατί θυμόταν τον Πυθαγόρα και τους Ελεάτες φιλόσοφους, γιατί ήταν παιδιά εκείνων πού δίδασκαν την Ελληνική γλώσσα στα παιδιά των πλούσιων Ρωμαίων. Και ή γλώσσα αυτή έκαμε τον Πλίνιο να λέει τους "Έλληνες ΗΟΜΙΝΕS ΜΑΧΙΜΕ ΗΟΜΙΝΕS, γιατί οι πρώτοι Ρωμαίοι δέχτηκαν την Ελληνική γλώσσα σαν την πιο τέλεια έκφραση της υψηλής κουλτούρας, πού επηρέασε ακόμα και τον Βιργίλιο.

Ό πρώτος τραγικός ποιητής της Ιταλίας, ο Λίβιος Ανδρόνικος, ήταν από τη Μεγάλη Ελλάδα, το ίδιο και ο Νέβιος ο επικός ποιητής, 0 Έννιος ο υμνητής της Ρωμαϊκής ιστορίας, πού τα λόγια του "πρίμα ντί έσσερε λατίνι μι σέντεντι έσσερε Γκρέκο" βρίσκονται ακόμα γραμμένα στην Πόρτα Ρούντιαι του Λέτσε. Ό Πεκούβιος, ο Λουκίλιος, ο Οράτιος, ο Όβίδιος προήλθαν από το χώρο της Μεγάλης Ελλάδος. Ό Πλάουτος, ό κωμικός, έγραψε τις κωμωδίες του στα Ελληνικά. Οι πρώτοι Λατίνοι ιστορικοί Φάμπιο Πιττόρε και Τσίνθιο Άλιμέντο έγραψαν στα Ελληνικά, γιατί ή Ελληνική Γλώσσα ήταν οικουμενική, γι' αυτό και πολλοί Ρωμαίοι σύχναζαν στον κύκλο των Σκιπιώνων με Ελληνικά ονόματα, εκεί πού ο "Έλληνας Όμηρος Πολύβιος άπλωνε το Ελληνικό πνεύμα σ' όλο το μεγαλείο του, μεταδίδοντας το Ελληνορωμαϊκό ανθρωπιστικό ιδεώδες, πού αργότερα διακήρυξε ο Κικέρωνας, οι Αύγούστειοι ποιητές, ο Βιργίλιος .

Όλ' αυτά χωρίς γραπτά ντοκουμέντα, αλλά προφορικά από στόμα σε στόμα κράτησαν στη μνήμη τους οι "Έλληνες του Ιταλικού νότου και με καμάρι δίδασκαν στους απογόνους τους. Κι όμως αυτοί οι λιγοστοί κάτοικοι του Άσπρομόντε έμειναν χωρίς υποστήριξη, αγνοούμενοι από το ίδιο το κράτος, αλλά και τη φύση ακόμα, πού τους χτυπούσε με σεισμούς και κατολισθήσεις.

Αυτά μου είπαν οι γέροντες στις πρώτες τυχαίες επισκέψεις μου, με το παράπονο της εγκατάλειψης, αλλά και την άρνηση των νέων να μάθουν μια γλώσσα, πού οι γύρω τους αγνοούσαν και περιφρονούσαν, γι' αυτό συνήθισαν να λένε πώς ή γλώσσα τους πεθαίνει. Όμως εγώ τους ένιωσα μέχρι τα βάθη της καρδιάς μου στο παράπονο τους και γι' αυτό ξεκίνησα από τότε ανιδιοτελώς έναν αγώνα ιερό για να τους βοηθήσω, γιατί το άξιζαν. Παρά τις αντιρρήσεις πολλών αναγκάστηκα να ξεκόψω από ένα σύλλογο πού δημιουργήσαμε στην αρχή, και να προχωρήσω μόνη μου πολεμώντας ήρεμα και ειρηνικά κατά το παράδειγμα τους, χωρίς τη βοήθεια ανθρώπων πού συμμετείχαν χωρίς να καταλαβαίνουν την ιερότητα του σκοπού. Ενώ εκείνοι στην Καλαβρία αποφάσισαν με χορό και τραγούδι να κάμουν την ειρηνική διαμαρτυρία τους, εγώ άρχισα να μιλώ γι' αυτούς σε διαλέξεις, συνέδρια, εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, ξεκινώντας μια σταυροφορία χωρίς προσωπικά συμφέροντα, με σημαία τα λόγια του Παρπαλιόλο.

Και έφτασα μέχρι τον κ. Καραμανλή, μόλις γύρισε και ανέλαβε την κυβέρνηση της Ελλάδος. Ή ευγένεια του, σαν γνήσιος Μακεδόνας, με παρέπεμψε αμέσως στον κ. Λαμπρία και εκείνος στην υπεύθυνο για τον Απόδημο Ελληνισμό κ. Αντιγόνη Καραολή. Από τότε πήγαν όλα στο καλύτερο και χρωστώ σ' αυτούς τους τρεις ανθρώπους ό,τι μέχρι σήμερα επέτυχα προς όφελος των Ελλήνων της Ιταλίας. Εντάξαμε αυτούς τους απογόνους των αποίκων της Ελλάδος στα προγράμματα Αποδήμου Ελληνισμού και αρχίσαμε να φέρνουμε παιδιά κατά ομάδες στις Ελληνικές κατασκηνώσεις. Εφέραμε νέους σε γιορτές πολιτιστικές πού μας έδειξαν τους χορούς και τα τραγούδια τους, ενώ ακόμα ομάδες γέρων ήρθαν και προσκύνησαν τις εστίες των προγόνων τους και έζησαν την Ελληνική φιλοξενία. Ενώ μέχρι τότε καλούσαν εμένα για να υποστηρίξω τα προβλήματα τους στα διάφορα συνέδρια, άρχισα να προωθώ τους ίδιους, πού σιγά-σιγά ένοιωθαν περήφανοι ν' αποδείξουν ότι δεν είναι νόθα ή γλώσσα τους, αλλά ή πιο παλιά στην Ιταλία.

Ζήτησα από τον κ. Θάνο Μικρούτσικο να λάβουν μέρος στο φεστιβάλ των Πατρών, για ν' ανυψώσω το ηθικό τους πώς είναι άξιοι για μεγάλες εμφανίσεις, όπως και το απέδειξαν στην Πάτρα με επιτυχία. Στη συνέχεια με τη Νέα Γενιά τους φέραμε για ένα μήνα σχεδόν σ' όλη την Ελλάδα από τη Δωδεκάνησο, Ρόδο, Κάλυμνο, Σύμη κ.λπ. ως το "Αργός το Όρεστικό, όπου ένωσαν την ακριτική ψυχή τους με τους φρουρούς των συνόρων μας και γεύτηκαν τη χαρά της ομοιότητας των ηθών και εθίμων με τη χώρα μας. Με τη βοήθεια του Αποδήμου Ελληνισμού και του πρακτορείου Φραγκουδάκη, αλλά και των δήμων, δεν πλήρωναν τα ταξίδια τους, αλλά χαίρονταν την Ελληνική φιλοξενία και αγάπη, πού αργότερα απλώθηκε με διάφορες άδελφοποιήσεις δήμων Ελλάδος και Κάτω Ιταλίας. Για αμοιβή μου για όλα αυτά μου χάρισαν την πιο μεγάλη λέξη "ΜΑΝΝΑ", γιατί στάθηκα πάντα κοντά τους κι από μακριά ακόμα με στοργή και αγάπη. Και τότε ήρθε ή Θεσσαλονίκη να συμπληρώσει το έργο μου.

Όταν το 1993 βράβεψε το έργο μου και το τελευταίο βιβλίο μου" ΤΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ" το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Πανεπιστήμιο 'Αριστοτέλειον και ο Σύλλογος "ΜΑΚΕΔΝΟΣ" με ημερίδα στη Θεσσαλονίκη, προσκλήθηκαν και εκπρόσωποι και των δύο περιοχών της Κάτω Ιταλίας για να εκθέσουν τις απόψεις τους. Οι Μακεδονικοί Δήμοι άκουσαν πρόθυμοι, γιατί ήδη είχαν επισκεφτεί τους τόπους τους και έδωσαν χέρι βοηθείας, πού αξιοθαύμαστα μέχρι τώρα πραγματοποίησαν ό,τι έταξαν εκεί κάτω μακριά. Στην πλατεία του Γκαλλιτσανό λάμπει στον ήλιο ή μαρμάρινη πλάκα με τον Πυθαγόρα, προσφορά Θεσσαλονίκης, του Συλλόγου ΜΑΚΕΔΝΟΣ. Άλλα για να πάς στο Γκαλλιτσανό πριν ήταν αδύνατο, γιατί ο δρόμος ήταν κατεστραμμένος, αδιάβατος και τα παιδιά πήγαιναν στο σχολείο με τα πόδια. Για 7 μόνο χιλιόμετρα επί 20 χρόνια παρακαλούσα δημάρχους και βουλευτές της Καλαβρίας, μα κανείς δεν έβαζε το χέρι του. Τώρα περνούν άνετα τ' αυτοκίνητα και τα παιδιά έχουν το σχολικό τους. Δήμοι Θεσσαλονίκης έφτιαξαν το δρόμο για την Ακρόπολη του Ελληνισμού, όπου και εγκατέστησαν δορυφορική κεραία, και εκείνοι πού δεν θέλουν να χάσουν τη γλώσσα τους βλέπουν τα νέα από την Ελλάδα μαζεμένοι στην πλατεία.

Αυτό το αποτέλεσμα με κάνει να θυμηθώ ένα αείμνηστο δήμαρχο της Μπόβα, τον Πασχάλη Φώτη, πού δίνοντας δουλειά σε νέους και γέρους σε έγγειοοβελτικά έργα στα δάση και τα βουνά, σταμάτησε την πληγή της μετανάστευσης, γιατί ο κάθε εργάτης γυρίζει το βράδυ στο σπίτι του με ικανό μεροκάματο, πού δεν το τρώει ή ξενιτιά. Έτσι όλοι διόρθωσαν τα σπίτια τους, έχουν τηλέφωνα, τηλεοράσεις, νερό και το μεγαλύτερο καλό, σπουδάζουν στις μεγαλύτερες πόλεις και έγιναν επιστήμονες οι πιο πολλοί. Και σ' αυτό πάλι ή Θεσσαλονίκη μούδωσε τη μεγάλη βοήθεια, τυπώνοντας τη γραμματική, πού χρόνια σχεδιάζαμε με τους νέους της CUMELCA, τους οποίους εκπροσωπώ επίσημα στην Ελλάδα σαν επίτιμος πρόεδρος. Ό Φίλιππο Κοντέμι έγραψε τη γραμματική απλουστευμένη, για να είναι κατανοητή από όλους, κι εγώ έκαμα τη μετάφραση στα Ιταλικά, στα Ελληνικά από τα Γκρεκάνικα και τη μετέγραψα και με Ελληνικά στοιχεία από τα λατινικά του Κοντέμι. Τώρα είμαι ήσυχη. Έχουν δυο γερά μπαστούνια για να ξεπερνούν τις δυσκολίες, το δρόμο και τη γραμματική. Οι νέοι έγιναν γ ιατροί, δάσκαλοι, καθηγητές, δικηγόροι και μόνοι τους μπορούν να διδάξουν τη γλωσσά τους, όπως λέει και το Σύνταγμα τους. Σήμερα γράφουν νέα ποιήματα και τραγούδια και βραβεύονται.

Αν έβλεπε αυτούς τους ανθρώπους σήμερα ο Λομπρόζο, θάβλεπε ακόμα να μαγειρεύουν με τον αρχαίο Πελασγικό τρόπο και θ' αναγνώριζε σ' αυτούς τους Ίδιους εκείνους πού τον έκαναν να τους κρίνει απομεινάρι αττικό με καλοκάγαθη διάθεση και θαυμαστή δραστηριότητα, πού μέσα στη λιτότητα πού ζούνε δείχνει την εικόνα της γενιάς τους. "Αν γινόταν να ξυπνήσει τώρα ο πρώτος μου φίλος εκεί, ο Μαστραντώνιο Νουτσέρα, πού του υποσχέθηκα να βοηθήσω να μη χαθεί ή γλώσσα του και ή γενιά του, θάβλεπε τα παιδιά του και τα εγγόνια του επιστήμονες, τα δισέγγονα του φοιτητές, να είναι γνωστοί πια σ' όλο τον κόσμο, πόσο θα γινόταν ευτυχισμένος, πόσο θα συγκινιόταν ν' ακούει τους συχωριανούς του να μου προσφέρουν την αγάπη τους και την ευγνωμοσύνη τους φωνάζοντας με ΜΑΝΝΑ. Ας είναι η μνήμη του αιώνια.