Εις το όρος τού Διός ή Τα μονοπάτια των βουνών, οι κατοικίες των θεών.

της Ιωάννας Βούλγαρη

Λύκαιον όρος. Το βουνό τού φωτός (η ρίζα λυκ-σημαίνει φως), το βουνό όπου γεννήθηκε ο Δίας, ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων, το ιερό βουνό τής αρχαιότητας μετά τον Όλυμπο. Ένα βουνό ξεχασμένο από τούς πολλούς, που όμως δεσπόζει με τον όγκο του στην πεδιάδα τής Μεγαλόπολης. Στην αρχαιότητα άνθιζε στους πρόποδές του η πόλη Λυκόσουρα, που πήρε το όνομά της από το ίδιο το βουνό.

Λίγο πιο πάνω, στο οροπέδιο σε υψόμετρο 1000μ., υπήρχε το στάδιο, μπροστά από το οποίο σήμερα περνά αγροτικός δρόμος, ενώ ο χώρος του σταδίου απλώνεται μπροστά στον επισκέπτη σαν ένα ατέλειωτο λιβάδι χρωμάτων και αναμνήσεων. Στην κορυφή του Λυκαίου όρους υπήρχε το τέμενος τού Λυκαίου Διός που περιγράφει ο Παυσανίας, άβατο και μυστηριώδες, απαγορευμένο για τους θνητούς, στο εσωτερικό τού οποίου δεν εδημιουργείτο σκιά. Ακριβώς επάνω στην κορυφή υπήρχε φερτός βωμός, μπροστά από τον οποίο έστεκαν δύο κίονες με επίχρυσους αετούς, σύμβολα τού Δία.

Εδώ και χρόνια, ξεφυλλίζοντας βιβλία και χάρτες στον προγραμματισμό και την οργάνωση εκδρομών και αναβάσεων, πάντα περνούσα γύρω από το Λύκαιο, χωρίς όμως να καταφέρω να το πλησιάσω. Πάντα ήταν «εκτός δρόμου», ήθελε ένα δικό του προγραμματισμό. Φέτος ήταν η χρονιά του. Το προσκύνημα στο ιερό βουνό τής αρχαιότητας έμελλε να γίνει πραγματικότητα.

Έτσι λοιπόν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, έπειτα από αρκετή ώρα πορείας σε χωματόδρομο και μία σύντομη ανάβαση, βρέθηκα στη κορυφή τού Λυκαίου όρους. Η συγκίνησή μου ήταν απερίγραπτη. Κλείνοντάς τα μάτια ήταν σαν να έβλεπα τους χρυσούς αετούς να αστράφτουν κάτω από το γαλάζιο ουρανό. Οι βάσεις των κιόνων ακόμα υπάρχουν στο διάσελο, όπου ανάμεσά τους φυτρώνουν παπαρούνες, ενώ λίγο πιο πέρα σύγχρονοι προσκυνητές έχουν χτίσει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.

Μια γαλάζια σιδερένια πινακίδα λακωνικά μαρτυρεί τα χαμένα μεγαλεία: «Τέμενος Λυκαίου Δία». Στην κορυφή στέκεται περήφανα ένα κοντάρι με τον σταυρό για να κυματίζει η ελληνική σημαία στο πανηγύρι τού Αη-Λιά, του προστάτη των ελληνικών βουνών… Η θέα μοναδική, δεσπόζει στο κέντρο τής Πελοποννήσου, ενώ στη δυτική άκρη τού βουνού, σε ένα διάσελο, αστράφτει ο ναός τού Επικούρειου Απόλλωνα, σήμερα σκεπασμένος για προστασία από τη διάβρωση.

Σε κάθε ιερό χώρο ο προσκυνητής προσφέρει κάτι. Έτσι κι εγώ άφησα λίγα από τα μπισκότα μου στο φερτό βωμό και αισθάνθηκα τη κίνηση τής συνέχειας των χιλιετηρίδων. Υπερβολικό; Ίσως για μερικούς που προσδιορίζουν την εκδρομή στην εξοχή από την ποσότητα των κοψιδίων που θα καταναλώσουν και από τον αριθμό των σκουπιδιών που θα παρατήσουν στο πέρασμά τους. Ο άνθρωπος όμως που άνω-θρώσκει,, κοιτά ψηλά. Αναζητά την επικοινωνία με το ωραίο, το ιερό, το θείο. Η αναζήτηση τον οδηγεί στη φύση όπου μπορεί να επικοινωνήσει και να συναισθανθεί μέρος του «όλου». Και η φύση τον οδηγεί στα απόμακρα μονοπάτια των κορυφών όπου κατοικούν οι θεοί: Στον αρχαίο ναό τής Ήρας στην Όχη, στο Θρόνο του Δία στον Όλυμπο, στον Προφήτη Ηλία του Ταϋγέτου. Εκεί, στην κορυφή, είναι μόνος αλλά και όλος, είναι τα πάντα και το τίποτα.

Όμως ο κάθε άνθρωπος έχει επιλέξει τον δρόμο του και τον κόσμο στον οποίο θέλει να κινείται. Τα μονοπάτια των βουνών είναι για τους λίγους και των θεών για τους ελάχιστους.

Ας τα αφήσουμε λοιπόν όπως είναι.

Ιούλιος 1995

Δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» σαν επιστολή και στην εφημερίδα τού Συλλόγου Εργαζομένων Τράπεζας Εργασίας «Η Πρωτοβουλία».