Φυσιολάτρες, είναι πολλοί άνθρωποι που ξεχωρίζουν διότι δείχνουν με διάφορους τρόπους μεγάλη αγάπη προς την φύση. Άλλοι θα απορροφηθούν ατέλειωτες ώρες βλέποντας ταινίες και ντοκιμαντέρ με θέμα την φύση και άλλοι θα διαβάσουν ή θα συλλέξουν αμέτρητες δημοσιεύσεις. Πολλοί, όταν θα έχουν περισσότερο χρόνο, θα την πλησιάσουν από κοντά με εκδρομές ή διακοπές. Μερικοί από αυτούς θα την προσεγγίσουν και σε απόμακρα σημεία αυτής, χρησιμοποιώντας και διάφορα μέσα. Στη θάλασσα με ιστιοφόρα ή άλλα σκάφη, καταδυτικούς εξοπλισμούς κ.λ.π. Στον αέρα με ανεμοπλάνα, αετούς, παραπέντε. Στα ποτάμια με καγιάκ ή φουσκωτά για ράφτινγκ. Στα φαράγγια με σχοινιά για ράπελ. Ένα μεγάλο μέρος αυτών, ασχολούνται με την ορειβασία.

Αυτή τη φορά θα ήθελα να σταθούμε και να ζήσουμε από κοντά μια αποστολή ορειβατών. Επίσημα η ορειβασία ξεκινάει στην πατρίδα μας με την ίδρυση του ΕΟΣ Αθηνών το 1929. Τελευταία παρατηρούμε ύπαρξη συλλόγων σχεδόν σε όλες τις πρωτεύουσες των νομών και σε πολλές κωμοπόλεις. Για να γίνει κάποιος ορειβάτης δεν αρκεί να γίνει μόνο μέλος ενός τέτοιου συλλόγου ή να μετέχει σε κάποιες εκδρομές αυτού. Το πρωταρχικό είναι να αποκτήσει εμπειρίες από σχολή ορειβασίας, σπουδάζοντας και μελετώντας το κάθε τι που θα τον κάνει ικανό να κατακτήσει μια κορφή, διαθέτοντας πάντα καλή φυσική κατάσταση και προπαντός τόλμη.

Είναι χειμώνας και τα παιδιά της σχολής ορειβασίας του ΕΟΣ Αθηνών έχουν μάθημα θεωρητικό στα γραφεία του Συλλόγου. Μ’ έχουν καλέσει να παρακολουθήσω και να κάνω μια προβολή με θέμα «βουνά και σπήλαια στην Ελλάδα». Τελειώνοντας, διαπιστώνουν πόσο κοντά βρίσκονται τα ενδιαφέροντα και οι εμπειρίες μου με αυτό που ασχολούνται και ζουν τόσο έντονα αυτό τον καιρό. Μου εκδηλώνουν μια ευγενέστατη πρόσκληση να συμμετέχω μαζί τους για ανάβαση σε επικείμενη αποστολή τους.

Η πρόσκληση, ολοζώντανη πρόκληση για περιπέτεια μαζί τους, στιγμιαία γίνεται αποδεκτή. Πλησιάζω, κοιτάζω τον πίνακα με το πρόγραμμα αναβάσεων της σχολής και δηλώνω την συμμετοχή μου στις 11, 12, 13 Μάρτη, τριήμερο της Αποκριάς, στον ΟΛΥΜΠΟ, το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας και με μεγάλη υψομετρική ανάβαση, αφού το αυτοκίνητο δεν υπάρχει τρόπος να ανέβει πάνω από 1000μ. Το βουνό που οι πρόγονοί μας το διάλεξαν για κατοικία των θεών και των ημίθεων και τοποθέτησαν εκεί στις κορφές του το θρόνο του Δία. Στα μέσα Μάρτη, είναι φυσικό να συναντήσουμε και τα περισσότερα στρώματα χιονιού με χαμηλές θερμοκρασίες και, γιατί όχι, και χιονοθύελλες.

Η ημέρα της ανάβασης έρχεται, ενώ το δελτίο καιρού μας υπόσχεται ό,τι καλύτερο. Φυσικά πρόκληση για περισσότερο βάρος και φορτίο στην πλάτη μου, παρόλο που το ορειβατικό σακίδιο των 65 λιτ., λόγω καιρικών συνθηκών και τριημέρου, γεμίζει εύκολα και αφού συμπληρώνεται μάλιστα με κάμερα και 2 φωτογραφικές μηχανές. Παρασκευή βράδυ γίνεται η αναχώρηση από την Αθήνα με τουριστικό λεωφορείο. Ο χώρος αποσκευών γεμίζει με μεγάλα σακίδια και υλικά ορειβασίας.

Φτάνοντας στο Λιτόχωρο, μας μένουν 2-3 ώρες για την ανάβαση. Λίγος ύπνος και χαλάρωση, έχοντας αφήσει τη μεγαλούπολη αρκετά χιλιόμετρα πίσω. Με το ξημέρωμα, οι ορειβάτες, με ολοζώντανες κινήσεις, ετοιμάζονται. Πρωινό, ετοιμασία υλικών, νερό στα παγούρια. Το λεωφορείο ανηφορίζει αργά τις καταπράσινες πλαγιές, αφήνοντας τον πολιτισμό πίσω του, ενώ τελειώνει και η άσφαλτος.

Όταν το αλτίμετρο δείχνει τα 1800μ., το τοπίο είναι πετρώδες και πιο άγριο. Αριστερά στη ράχη, ανάμεσα σε βράχους, βρίσκεται η σπηλιά του «Ιθακήσιου». Στο σημείο αυτό προστατεύεσαι από τα ξεροβόρια και τις βροχές. Μπορείς να λιάζεσαι παρατηρώντας προς τα Νότια, και κάτω από τον γκρεμό που ακολουθεί, το μεγάλο φαράγγι του Ενιπέα με όλη του τη μεγαλοπρέπεια. Μια αγκαλιά ολάνοιχτη για την καλοκαιρινή προσέγγιση στο βουνό των Θεών. Κρυστάλλινα νερά τροφοδοτούν ατέλειωτα πράσινα δάση που έρχονται, αφού λειώνουν τα χιόνια από τις ψηλές κορφές του Ολύμπου. Σ’ ένα ξέφωτο του φαραγγιού ξεχωρίζει η μεγαλόπρεπη μονή του Αγ. Διονυσίου. Σ’ αυτή τη σπηλιά πέρασε μέρες και χρόνια και ο Ιθακήσιος ο οποίος, εμπνευσμένος από το μεγαλείο της φύσης αυτής, ζωγράφισε τους περίτεχνους πίνακές του.

Συνεχίζουμε αργά την ανάβαση. Περνούμε από την παγωμένη, ανάμεσα στα χιόνια, πηγή «Στράγγο» και φτάνουμε στη θέση «Πετρόστρουγκα». Εδώ υπάρχουν τα απομεινάρια των εγκαταλειμμένων μαντριών, αφού εδώ και χρόνια οι άνθρωποι αποφάσισαν, ευτυχώς, για την προστασία αυτού του φυσικού μεγαλείου, να κάνουν τον Όλυμπο Εθνικό δρυμό.

Μια πολύ απότομη πλαγιά, όνομα και πράγμα αφού ονομάστηκε «Ανάθεμα», αναπάντεχη δοκιμασία. Το χιόνι στο πέρασμα των ορειβατών κατεβαίνει αρκετά. Πολλές φορές υποχωρεί και εγκλωβίζει τα σώματά μας, ενώ οι πλησιέστεροι βοηθούν προσεχτικά τους συντρόφους τους. Είναι εξ’ άλλου καταμεσήμερο και έχει μαλακώσει λόγω εποχής και καιρικών συνθηκών. Στο βουνό, ένας ορειβάτης όταν δοκιμάζεται, πρέπει μια σκέψη να έχει στο μυαλό του. Δηλαδή όσο ταλαιπωρείται ανεβαίνοντας, τόσο μεγαλύτερη αμοιβή θα έχει να λάβει.

Και πράγματι ένα τεράστιο μπαλκόνι στη θέση «Σκούρτα» (υψ. 2475) μας υποδέχεται. Είναι ένα σημείο που δείχνει σαν μια από τις κορυφές του Ολύμπου, εξέχουσα από τον κύριο όγκο αυτού. Το ύψος στο σημείο αυτό λίγα βουνά της χώρας μας θα το ξεπεράσουν και για λίγα μέτρα φυσικά. Με την κόντρα στο «Ανάθεμα», κερδίσαμε χρόνο και υψομετρική διαφορά. Οι αλλαγές στο ύψος αυτό ήταν εξ’ ίσου σημαντικές. Τα τελευταία δέντρα έμειναν πίσω και το τοπίο είναι αλπικό. Παντού υπάρχουν χιόνια και λίγα βράχια, κάνοντας το λευκό να υπερισχύει και να επικρατεί κατά κόρον.

Απεραντοσύνη τοπίου, με Νότια τον Κάτω Όλυμπο, τον Πλαταμώνα, το Λιτόχωρο, το Δίον. Ο Θερμαϊκός Κόλπος, ατελείωτο γαλάζιο, συναντιέται με τον ουρανό που από τόσο ψηλά δείχνει να έχει κατέβει στα χαμηλά. Βόρια οι πεδιάδες της Μακεδονίας, ατελείωτο πολύχρωμο χαλί, με πόλεις και χωριά σα μωσαϊκό και στο βάθος η συμπρωτεύουσα Θεσσαλονίκη. Από τη Δυτική πλευρά τα πράγματα είναι τόσο διαφορετικά, αφού το βλέμμα ανεβαίνει εύκολα στον επιβλητικό όγκο των κορυφών του Ολύμπου. Δεξιά η κορυφή του Αη Λια, όμορφος κώνος, υποβοηθά το άρμα του προφήτη για την έξοδο στους ουρανούς μετά από υπερπροσπάθεια με το άναμμα των τροχών του άρματος.

Μπροστά μας ένα ολοζώντανο τόξο, το «Στεφάνι» (2909), η κατοικία των Θεών. Δίπλα, σκούρος σε χρώμα και μυτερός, ο «Μύτικας» (2919), η ψηλότερη κορφή. Στη συνέχεια το «Σκολιό» (2904), πιο πίσω η κορυφή του «Αη Αντώνη» (2815). Το γιγάντιο αυτό μισοφέγγαρο, η κορυφογραμμή του Ολύμπου, κάμπτεται στη συνέχεια απολήγοντας στα όρη του «Καλόγερου» απέναντί μας.

Με την είσπραξη όλων αυτών, αποκτούμε νέο κουράγιο και με νέες δυνάμεις για την παραπέρα ανοδική πορεία, ενώ ο ήλιος γέρνει και στις κορφές ακουμπούν μερικά σύννεφα.

Στη συνέχεια επιτέλους, μετά από τόσες ώρες πορείας, λίγη κάθοδος μας οδηγεί στο «Λαιμό». Μια κορυφογραμμή σαν αλόγου ράχη, θα χρειαστεί να την περάσουμε προσεκτικά, πάντα σε ετοιμότητα πλέον τα piolin. Ο δείκτης της αδρεναλίνης ανεβαίνει. Δεξιά και αριστερά με μεγάλη κλίση τα γκρεμνά τα διαδέχονται βαθιές ρεματιές.

Μετά το «Λαιμό» μια απότομη ράχη θα μας οδηγήσει στο «οροπέδιο των Μουσών». Πορεία δύσκολη και επικίνδυνη και εδώ ο Βαγγέλης Βρούτσης, καθηγητής της σχολής ορειβασίας του ΕΟΣ Αθηνών, θα βρεθεί μπροστά ως αρχηγός της ανάβασης αυτής. Τεράστια εμπειρία με αναβάσεις σε πολλά βουνά όλων των ηπείρων όπως Άλπεις, Κιλιμάντζαρο, Ιμαλάια. Συμμετοχή με τους Γιατρούς του Κόσμου στην Σομαλία. Έμπειρος δύτης και καλός εξερευνητής, ενώ έχει διατελέσει και πρόεδρος του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο. (Σπηλαιολογικός Ελληνικός Εξερευνητικός Όμιλος).

Διαβάζει την δύσκολη πλαγιά, τοποθετεί με μαεστρία το πόδι του στο χιόνι και μια σκάλα από πατήματα πίσω του την ακολουθούμε πιστά. Εγκαταλείπει τη λύση δεξιά από το πέρασμα «Γιόσος Αποστολίδης» όπου ο ίδιος εφιλοτέχνισε στην άκρη του γκρεμού. Το καλοκαίρι είναι προσβάσιμο, αλλά το χειμώνα όγκος χιονιού το σκεπάζει και γίνεται ένα παγωμένο μέτωπο. Για τον χειμώνα υπάρχει χρήση συρματόσχοινου στο χείλος του μεγάλου αυτού γκρεμού. Από αριστερά τα σκαλάκια από τα βήματά μας, μας οδηγούν στο οροπέδιο, επί του ασφαλούς.

Η πορεία στο οροπέδιο θυμίζει, στους νέους αναβάτες, ντοκιμαντέρ στους πόλους της υδρογείου. Το χιόνι εδώ έχει σκληρύνει αφού η θερμοκρασία τόσο ψηλά κατεβαίνει (7^οC ανά 1.000 μέτρα). Η ματιά μας παντού αντικρίζει το λευκό.

Κάποια στιγμή αριστερά μας διακρίνουμε μοναδική επέμβαση ανθρώπου στο ατελείωτο χιόνι. Ένα καταφύγιο !!! Είναι όμως του «Κάκαλου» στα 2650 φωνάζει κάποιος. Νέα επιστράτευση των δυνάμεών μας, ώσπου τελειώνει το οροπέδιο με μια νέα μικρή ανάβαση. Επιτέλους στον προορισμό μας! Το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Θεσσαλονίκης στα 2695μ. σε ένα διάσελο, ανάμεσα στις κορφές «Πρ. Ηλία» (2787) και «Τούμπα». Αριστερά το «Στεφάνι» από πολύ κοντά έγινε τεράστιο και ζωντανή πρόκληση για την αυριανή ανάβαση.

Αφού δεν μπορέσαμε να στεγνώσουμε τα άρβυλα, σε λίγο θα έχουν κοκαλώσει. Μετά από όλα αυτά, η μόνη λύση είναι να ξαπλώσουμε με τους υπνόσακους, αφού ρίξουμε και μερικές κουβέρτες από πάνω. Οι λάμπες πετρελαίου θα μείνουν όλη την νύχτα αναμμένες για να φτιάξουν λίγο την ατμόσφαιρα.

Η προετοιμασία της ανάβασης στην κορφή παίρνει διάσταση ιεροτελεστίας, βλέποντας τους ορειβάτες να δίνουν πρωταρχικό ρόλο στα σχοινιά, κράνη, αλουμινογωνίες, ιμάντες, κρίκους, κραμπόν στις μπότες και τα πιολίν στα χέρια για λόγους ασφαλείας.

Η φάλαγγα σχηματίζεται σε ζευγάρια και σε αρκετή απόσταση μεταξύ τους για να τραβερσάρουν κάτω από το «Στεφάνι», ώστε να μην προκληθεί χιονοστιβάδα από την υπερφόρτωση μεγάλου βάρους. Η μεγάλη κλίση της πλαγιάς κάτω από το «Στεφάνι», αναγκάζει ένα από τα τρία σκυλιά που μας ακολούθησαν να εγκλωβιστεί ψηλά, κάτω από τα βράχια.

Αργότερα οι ορειβάτες βρίσκονται μπροστά στο λούκι του «Μύτικα». Ένας διάδρομος με αρκετή κλίση οδηγεί για την ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας και από εκεί δεν μένει τίποτε άλλο από τον ουρανό και το απέραντο γαλάζιο. Αυτό δίνει δίκιο στην έμπνευση των αρχαίων Ελλήνων να πιστεύουν ότι εδώ είναι ο θρόνος του Δία και η κατοικία των άλλων θεών.

Οι αλουμινογωνίες καρφώνονται βαθιά στο χιόνι και εκεί, με τους ιμάντες και τους κρίκους, ασφαλίζονται τα σχοινιά και οι ορειβάτες αρχίζουν την τελική τους προσπάθεια. Μερικά σύννεφα πλησιάζουν τις κορφές του Ολύμπου, αλλά ο σκοπός έχει επιτευχθεί. Η αμοιβή της προσπάθειας είναι πλέον τεράστια, όσο και η απεραντοσύνη του τοπίου που απλώνεται σαν ζωντανός χάρτης κάτω από τα πόδια τους, αφού πατούν την ψηλότερη κορφή. Τα σύννεφα με γρήγορα ρυθμό αγκαλιάζουν τις κορφές, η ορατότητα μειώνεται λογαριθμικά και ενώ κρύβεται ο δίσκος του ήλιου, άλλο τόσο μειώνεται και το φως της ημέρας.

Η επιστροφή έχει αρχίσει, αποκομίζοντας συναισθήματα ικανοποίησης μιας μεγάλης εμπειρίας.

Ένα ζευγάρι ορειβατών πλησιάζουν τον εγκλωβισμένο σκύλο που ακόμη αντιδρά φοβισμένος κάτω από το «Στεφάνι». Σε λίγο θα τους εμπιστευθεί την ζωή του, μη μπορώντας να κάνει αλλιώς και η επιστροφή όλων είναι γεγονός. Μαζί με την ομίχλη, το πρώτο χιόνι αρχίζει να πέφτει και οι νιφάδες στήνουν τον γνωστό τους χορό. Ο άνεμος σε λίγο είναι και αυτός παρών και αρκετά έντονος μάλιστα, μια πραγματική χιονοθύελλα.

Οι ορειβάτες μέσα στο καταφύγιο απολαμβάνουν τη ζεστή σούπα ζυμαρικών και το επισκευασμένο πλέον τζάκι. Συζητούν έντονα τα της εμπειρίας τους αυτής.

Μια ανάγκη θρησκευτικών καθηκόντων και όμορφη εμπειρία επίσης είναι η ανάβαση στην διπλανή κορφή του Αη Λια. Εδώ βρίσκεται το ψηλότερο εκκλησάκι, πρόσφατα ανακαινισμένο από τους μοναχούς του Αγίου Διονυσίου. Παρόλα ταύτα, οι δυνατοί άνεμοι παρέσυραν ήδη μερικές πλάκες από την σκεπή.

Μετά το προσκύνημα και κάνοντας το σταυρό του, ο ορειβάτης θα αφήσει πίσω του το αποτύπωμα στο χιόνι του άλλου χεριού και των γονάτων του.

Άλλωστε είναι Καθαρή Δευτέρα και το ξεκίνημα της σαρακοστής μας βρίσκει με ένα ακόμη πλεονέκτημα, μετά την ανάβαση αυτή. Η προσπάθεια που κατέβαλε ο οργανισμός και επιπλέον το δυνατό κρύο, συνετέλεσαν στην απώλεια τεράστιου ποσού θερμίδων αλλά και τοξινών. Μετά την κατάβαση, τα σαρακοστιανά μεζεδάκια είναι ότι πρέπει για την ανάπλαση των χαμένων συστατικών του οργανισμού και μια καλή αρχή για την σαρανταήμερο νηστεία.

Όσο κατεβαίνουμε στα χαμηλά επίπεδα, αφήνουμε πίσω τις κορφές του Ολύμπου που ορθώνουν το ανάστημά τους και πάλι. Επάνω στο πλούσιο χιόνι έμειναν τα σημάδια που αφήσαμε, αλλά για πολύ λίγο, μέχρι να τα σκεπάσει το νέο χιόνι της επόμενης χιονοθύελλας.

Οι επίδοξοι νέοι ορειβάτες, έχοντας την εμπειρία της κατάκτησης του Ολύμπου, θα έχουν πλέον νέες φιλοδοξίες για άλλα βουνά, ψηλότερα, έξω από την Ελλάδα και όχι μόνο. Κάποια μέρα και πάλι με τον εκπαιδευτή τους τον Βαγγέλη Βρούτση και άλλους έμπειρους ορειβάτες, ίσως βρεθούν με κάποια αποστολή του Ε.Ο.Σ. Αθηνών μπροστά στις κορφές ακόμη και των Ιμαλαΐων, οπότε οφείλουμε και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία.