Λίγες ημέρες μετά τα σπηλαιολογικά γεγονότα του Σάρχου, θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια αποτίμηση της κατάστασης, έτσι όπως η βιώσαμε όχι τόσο μέσα στο σπήλαιο –αρκετά ειπώθηκαν άλλωστε για αυτή- αλλά κυρίως έξω από αυτό, μετά από τη διάσωσή μας.

Δυστυχώς, τόσο η ένταση των συναισθημάτων όσο και οι τρομερές πιέσεις που δεχτήκαμε από την τηλεόραση, δεν μας βοήθησαν να κάνουμε μια νηφάλια τοποθέτηση απέναντι στα γεγονότα, με αποτέλεσμα ο απόηχος που τελικά έμεινε να δίνει μια διάσταση των πραγμάτων διαφορετική από την πραγματική.

Έτσι λοιπόν, αισθανόμαστε πάνω από όλα την επιθυμία και την ανάγκη να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους συνέβαλλαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό στην προσπάθεια διάσωσής μας, σε όλους όσους αισθάνθηκαν έστω και «τσιμπήματα» αγωνίας. Η απίστευτη ετοιμότητα και υποδειγματική συνεργασία μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης, των τοπικών αρχών, του πλήθους σπηλαιολογικών συλλόγων από όλη την Ελλάδα, της ΕΜΑΚ, της πυροσβεστικής, των ομάδων διάσωσης, (και πολλών άλλων που ας μας συγχωρέσουν αν μας διαφεύγουν) αλλά και η αλληλεγγύη και η ηθική και υλική συμπαράσταση των συγγενών, και φίλων μας και των κατοίκων του χωριού Σάρχος απέδειξαν ότι και πολιτεία υπάρχει και πάνω από όλα ανθρωπιά. Και είμαστε όλοι περήφανοι γι’αυτό. Άλλωστε, αν υποθέσουμε ότι από καθετί «κακό» στο τέλος πάντα και κάτι «καλό» μένει, στην περίπτωσή μας, (εκτός από τη διάσωσή μας) το «καλό» εκφράζεται μέσα από τη συγκλονιστική ετοιμότητα, αυτοθυσία, και το ολόψυχο δόσιμο των ΠΑΝΤΩΝ, χωρίς καθόλου σκέψη, χωρίς κανέναν υπολογισμό, με μόνο οδηγό την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά.

Τη βαθιά συγκίνηση που νιώθουμε, δύσκολα μπορεί να εκφράσει το ευχαριστώ μας.

Θα θέλαμε επίσης να πούμε κάτι ακόμα, πολύ σημαντικό, που έμεινε για άλλη μια φορά έξω από τις κάμερες της τηλεόρασης, στις οποίες αναγκαστήκαμε να καταφύγουμε σε μια προσπάθειά μας να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή απήχηση το «ευχαριστώ» μας αλλά και μετά από πιέσεις που δύσκολα μπορούν να αντιμετωπίσουν όσοι δεν σχετίζονται με τον αδηφάγο χώρο των μέσων μαζικής τηλεθέασης.

Τόσα χρόνια που κάνουμε σπηλαιολογία στη χώρα μας, αυτό που συνήθως εισπράττουμε από το μεγαλύτερο μερίδιο της κοινής γνώμης είναι ο χαρακτηρισμός μας ως «γραφικών», που κάνουν το χόμπι τους και ενίοτε προσπαθούν να «γίνουν το επίκεντρο». Έπρεπε λοιπόν να συμβεί ένα τέτοιο «ατύχημα» για να συνειδητοποιήσει ο κόσμος ότι πίσω από τους τρεις «εγκλωβισμένους» υπάρχουν 150 ενεργοί σπηλαιολόγοι που για 60 περίπου χρόνια με αποκλειστικά προσωπικές προσπάθειες και θυσίες προσπαθούν να αναπτύξουν αυτό που σε όλα τα κράτη του «αναπτυγμένου» κόσμου είναι όχι μόνο αποδεκτό από την κοινωνία αλλά στηρίζεται συστηματικά και ολοκληρωμένα τόσο από την πολιτεία (κεντρικά) όσο και από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Η σπηλαιολογία δεν είναι ένα «extreme” σπορ. Εκτός από χόμπι, άθλημα, εξερεύνηση, επιστήμη, είναι ένα πεδίο συστηματικής μελέτης υπόγειων γεω-συστημάτων που ολοκληρωμένα (νοώντας σε όλες τους τις διαστάσεις) δεν μελετώνται από κανέναν άλλο κλάδο. Για να γίνει σωστά και με ασφάλεια, προϋποθέτει συλλογικές προσπάθειες και συστηματική δουλειά από πολύ κόσμο. Είναι ακριβώς αυτό που βίωσε τα πανελλήνιο τις τελευταίες ημέρες: εκτός από τις κρατικές ομάδες διάσωσης που στάθηκαν επάξια και αντεπεξήλθαν υποδειγματικά στο έργο τους, υπήρξε και η άγνωστη μέχρι σήμερα ομάδα σπηλαιοδιάσωσης, που τόσα χρόνια εξοπλίζεται και οργανώνεται μόνη της, χωρίς την υποστήριξη κανενός, η οποία, μόλις χρειάστηκε, ήταν πανέτοιμη να λάβει δράση και απέδειξε ότι χωρίς τη συμβολή της, η διάσωση θα συναντούσε πολύ μεγαλύτερες δυσκολίες, όχι λόγω έλλειψης οργάνωσης των ειδικών ομάδων του κράτους, αλλά λόγω έλλειψης εξειδικευμένης γνώσης, ειδικών εξοπλισμών και ειδικών τεχνικών.

Και κάτι ακόμα: η ομάδα σπηλαιοδιάσωσης κινητοποιήθηκε χωρίς το πρόσταγμα κανενός. Το νέο του εγκλωβισμού ήταν αρκετό για να προκαλέσει τη μαζική κάθοδο 100 και πλέον σπηλαιολόγων από όλα τα μέρη της Ελλάδος, με πλήθος προσωπικών και ομαδικών υλικών και εξοπλισμών τα οποία χωρίς δεύτερη σκέψη διέθεσαν στην αποστολή. Οι περισσότεροι πλήρωσαν από προσωπικές οικονομίες τα εισιτήρια της μετακίνησής τους, έχασαν πλήθος πανάκριβων υλικών και ένας από αυτούς, ο Περικλής Κατσάνος, απολύθηκε από τη δουλειά του, διότι απλά, για 4 ημέρες αντί να εργάζεται, έσκαβε ασταμάτητα το σιφόνι που μας είχε αποκλείσει. Και μετά από όλα αυτά, επέστρεψαν όλοι στα σπίτια τους, με νέα σχέδια και με μεγαλύτερο πάθος για το πώς θα οργανώσουν καλύτερα την ομάδα και τις τεχνικές διάσωσης και σπηλαιοδιάσωσης.

Απευθύνουμε λοιπόν θερμή παράκληση προς το κράτος και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, να στηρίξουν όσο γίνεται την προσπάθεια ανάπτυξης της σπηλαιολογίας, της ομάδας σπηλαιοδιάσωσης και της νεοϊδρυθείσας Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Είναι βέβαιο -και η τελευταία εμπειρία το απέδειξε περίτρανα- ότι η ύπαρξη καλά οργανωμένων και εξειδικευμένων ομάδων διάσωσης είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί η επιτυχής αντιμετώπιση κάθε κινδύνου ή ατυχήματος, μικρού ή μεγάλου, αυξάνοντας παράλληλα το αίσθημα ασφάλειας του Έλληνα πολίτη απέναντι στην πολιτεία.

Κλείνοντας, επανερχόμαστε με το ελάχιστο από μέρους μας «ευχαριστώ» προ όλους όσους έδωσαν τη ψυχή τους στην πρωτοφανή αυτή αποστολή για τα Ελληνικά δεδομένα:

Την Περιφέρεια Κρήτης για την πολύτιμη οικονομική υποστήριξη

Το Δήμο Κρουσώνα για την προμήθεια πλήθους τροφίμων

Την Πυροσβεστική Ηρακλείου και την Πυροσβεστική Αθηνών, καθώς και την ΕΜΑΚ Ηρακλείου και την ΕΜΑΚ Αθηνών για τον προσωπικό αγώνα και για την παραχώρηση υλικών και εξοπλισμού

την Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος και ειδικά τον πρόεδρό μας Κώστα Ζούπη, χάρις τις συντονιστικές ικανότητες του οποίου η αποστολή ολοκληρώθηκε σε εντυπωσιακά σύντομο χρονικό διάστημα.

Τα μέλη των Ελληνικών σπηλαιολογικών συλλόγων: ΣΠΟΚ, ΣΕΛΑΣ, ΣΠΕΛΕΟ, ΕΣΕ, Τμήμα Κρήτης ΕΣΕ, ΕΠΕΑΝ, Σπηλαιολογία Ναυπλίου, ΣΠΗΣΙ, ΑΣΠΟ, αλλά και των ορειβατικών συλλόγων Χανίων και Ηρακλείου, για την αυτοθυσία τους, την παραχώρηση όλους του εξοπλισμού των υλικών τους και του πολύτιμου χρόνου τους.

Την Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, με τους εκπροσώπους της Βασίλη Γιαννόπουλο και Χρήστο Αγουρίδη που εργάστηκαν ασταμάτητα όλες τις ημέρες και παραχώρησαν υλικό εξοπλισμό.

Την Ομάδα Υποβρύχιων Καταστροφών

Την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης

Τη ΔΕΗ και τον ΟΤΕ για τον τεχνικό εξοπλισμό

Την ταβέρνα «Σπηλιά Σάρχου» για τη διαρκή φιλοξενία και εξυπηρέτηση όλων των ομάδων διάσωσης και των οικογενειών μας

Τους ιδιώτες τεχνικούς (υδραυλικούς και ηλεκτρολόγους) για την ακούραστη προσπάθεια, παρά τις δυσκολίες του σπηλαίου

Την Ελληνική αεροπορία για την παραχώρηση του C130

Το Mountain Club και προσωπικά το Γιάννη και τη Ρένα Κονταξάκη για τον πολύτιμο ορειβατικό και σπηλαιολογικό εξοπλισμό που παραχώρησαν χωρίς δεύτερη σκέψη

Τις Μινωικές γραμμές για τη δωρεά των εισιτηρίων επιστροφής ομάδας σπηλαιολόγων

Τον Ελληνικό στρατό ξηράς για την παραχώρηση εξοπλισμού

Όλους τους εθελοντές για τη συνεχή παρουσία και προσπάθεια

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης

Το Συνεταιρισμό γυναικών του Κρουσώνα για την παραχώρηση τροφίμων

Επίσης, τους κατοίκους του Σάρχου που έδωσαν απίστευτες ποσότητες τροφίμων και παραχώρησαν τα σπίτια τους και τα καφενεία τους, για να φιλοξενήσουν τους 200 και πλέον ανθρώπους που βρισκόταν καθημερινά εκεί.

Και πάνω από όλα τις οικογένειές μας, τους συγγενείς και τους φίλους μας για την αγωνία που έζησαν και για την αγάπη που μας έδωσαν.

Μεθόδιος Ψωμάς, Βικτώρια Ντουκμάσοβα, Χρυσούλα Μαυρόκωστα,
Σπηλαιολόγοι, μέλη του Σπηλαιολογικού Ομίλου Κρήτης (ΣΠ.Ο.Κ)