ΑΕΡΟΤΡΥΠΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΝΙΑΤΩΝ

Την Κυριακή πρωί 24/10/99 συνάντησα στους Μολάους τα μέλη του ΣΠΕΛΕΟ από τον Ασωπό Κυριακάκη Γιάννη, Μακρή Γιώργο και Περδίκη Χρήστο. Φτάσαμε στα Νιάτα και συναντήσαμε το Σάκαρη Περικλή. Από εκεί πήραμε Νότια το χωματόδρομο προς το Στενό και αμέσως δεξιά το χωματόδρομο που τελείωνε μπροστά στο γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής Νιάτων. Είχα πρώτη αναφορά από το Βαγγέλη Λάμπρο από τα Νιάτα, θηροφύλακα, σε μια συνάντηση με τον δεύτερο εξάδελφό μου Λάγγη Γιάννη από τη Μεταμόρφωση, πρόεδρο του κυνηγετικού συλλόγου Μολάων και γραμματέα της Κοινότητας.

Φέτος το καλοκαίρι μέρα μεγάλου καύσωνα με 42 βαθμούς Κελσίου είχα περάσει από αυτό το σημείο. Ενώ υπήρχε πλήρης άπνοια, η τρύπα 60χ100cm περίπου, φυσούσε δυνατά και ενώ οι ντόπιοι οδηγοί που με ξεναγούσαν την είχαν προσπεράσει, γιατί είχαν πολύ καιρό να την δουν, την πρόσεξα και την επισήμανα από το κούνημα των κλαδιών των γύρω μεγάλων πουρναριών. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι μια μεγάλη δολίνη καθίζηση του εδάφους, ενώ τα χωράφια τελειώνουν στο εκκλησάκι και αρχίζει η πλαγιά με θαμνώδη βλάστηση και λίγες βελανιδιές. Από αυτό και προς το βουνό υπάρχει προέκταση μεγάλου χωραφιού με πεζούλες με διαστάσεις 50 μ. πλάτος και 200 μήκος περίπου. Δεξιά και αριστερά δείχνει σαν φυσική όχθη ποταμού κάθετα 2 και 3 μέτρα. Στην αρχή σχεδόν της δολίνης στη δεξιά βορινή πλευρά και πίσω από το εκκλησάκι είναι η αερότρυπα.

Στην αρχή κατεβάσαμε με σχηματισμό αλυσίδας όλοι μαζί τα υλικά στο πρώτο πατάρι λίγα μέτρα πιο κάτω. Εκεί προχωρούσε λίγο αριστερά και μπορούσες να σταθείς όρθιος. Ο Μακρής ανέλαβε το αρμάτωμα δένοντας το σχοινί από έναν βράχο και περνώντας συρματόσχοινο από έναν άλλο. Στην τρύπα που ακολουθούσε το επόμενο βάραθρο από το πατάρι έβαλε ένα καρφί. Αμέσως κατέβηκε κάτω και αμέσως μετά και ο Σάκαρης. Παλαιότερα πριν 13 χρόνια σε ηλικία 17 χρονών είχε κατεβάσει με άλλα δύο παιδιά της ηλικίας του δεμένοι με σχοινιά. Αυτή τη φορά κατέβαινε για δεύτερη φορά μετά από τόσα χρόνια για τη συνέχιση της εξερεύνησης. Κατεβήκαμε στη συνέχεια και οι υπόλοιποι με τα υλικά.

Μας εντυπωσίασε η υγρασία της αίθουσας γύρω στα 50 τ.μ. μορφή διάκλασης με παραπετάσματα στα τοιχώματα και σταλαχτίτες στα αρνητικά σημεία. Η κατεύθυνση ήταν από Β προς Ν. Στη νότια πλευρά υπήρχε ένα ρήγμα με κατέβασμα. Ο Μακρής αρμάτωσε το πρώτο τμήμα το κατηφορικό και επικίνδυνο χωρίς χρήση σχοινιού και αμέσως με άλλο καρφί το κάθετο κατέβασμα. Κατά τη διάρκεια του αρματώματος ανακαλύψαμε και άλλο βάραθρο με κάθετο κατέβασμα από τη Β πλευρά. Με μεγάλη έκπληξη παρατηρήσαμε ένα μικρό βατραχάκι με ολοζώντανο πράσινο χρώμα της χλόης επάνω σε μια πέτρα. Το φωτογράφισα, ενώ πήδηξε και στάθηκε στο τοίχωμα με τα κουρτινώματα.

Κατεβήκαμε στο επόμενο τμήμα. Εκεί η αίθουσα ήταν διάκλαση πάλι αλλά μεγαλύτερη σε μήκος και σε ύψος. Επίσης η υγρασία έντονη και ο διάκοσμος στα τοιχώματα. Βγάλαμε τις φωτογραφικές μηχανές και τα φλας με τα φωτοκύτταρα για φωτογράφηση. Ο Κυριακάκης και ο Σάκαρης ανέβηκαν πρώτοι, αφού διαπιστώσαμε ότι υπήρχε αδιαπέραστο ρήγμα για παραπέρα συνέχεια προς τα κάτω. Η Ν πλευρά ανηφόριζε και έκλεινε ανατολικά και σταματούσε. Βόρεια υπήρχε πάλι μικρό πέρασμα δύσκολο.

Ενώ μετρούσα με τον Μακρή την αίθουσα, ο Κυριακάκης αρμάτωσε το άλλο κατέβασμα της επάνω διάκλασης και σε λίγο ακούσαμε τις φωνές τους πίσω από το δύσκολο πέρασμα. Καταλάβαμε ότι από εκεί υπήρχε επικοινωνία με το διπλανό μέρος. Ανέβηκα επάνω και κατέβηκα από το άλλο σχοινί. Η αίθουσα ήταν μικρότερη σε σχήμα σίγμα τελικό αλλά πολύ ζωντανή και με όμορφο διάκοσμο. Τα χρώματα ανοιχτότερα μέχρι και ανοικτό κοκκαλί. Μας θύμισε τοιχώματα της Τρύπας του «Βοριά». Τα παιδιά είχαν κατέβει πιο χαμηλά και συζητούσαν με τον Μακρή στη δίπλα αίθουσα, οπότε υπήρχε επικοινωνία.

Το σπήλαιο μας άφησε καλές εντυπώσεις και ενθουσιασμό για επόμενες εξερευνήσεις. Ο χρόνος περνούσε και η δυσκολία της μορφής του σπηλαίου μας ανάγκασαν να αποχωρήσουμε, αφού κάναμε όμως κάποιες μετρήσεις για αποτύπωση. Σε επόμενη επίσκεψη και με περισσότερες εμπειρίες στη χαρτογράφηση υποσχεθήκαμε στον εαυτό μας ότι θα τα καταφέρουμε. Ήταν πράγματι μια πρόκληση, αλλά η πείρα είναι μεγάλος παράγοντας. Πάντως τελειώνοντας η καταγραφή και εξερεύνηση του 73/24-10-99 σπηλαίου οι εμπειρίες μεγάλωσαν, αλλά ακόμη περισσότερο εμπλουτίστηκε και το φωτογραφικό αρχείο.

Ο Περικλής αρχικά ήταν ενθουσιασμένος παρατηρώντας τη ζωντάνια που παρουσίαζε το σπήλαιο. Αφού τελείωσε όμως η εξερεύνηση, έδειχνε δυσαρεστημένος, διότι περίμενε το σπήλαιο να συνεχίζει πολύ περισσότερο. Η αγωνία όμως και τα ερωτήματα που είχε από τότε που κατέβηκε στον πρώτο θάλαμο είχαν τελειώσει με την εξερεύνηση. Αυτή τη φορά με την συντροφιά των παιδιών του ΣΠΕΛΕΟ έζησε με ασφάλεια και σιγουριά μια όμορφη εμπειρία. Τώρα είναι γεγονός ότι με τη συμπαράσταση από τα άλλα μέλη του ΣΠΕΛΕΟ και έχοντας μέσα του ολοζώντανη και δυνατή στη φλόγα της σπηλαιολογίας θα συνεχίσει τις εξερευνήσεις στην περιοχή αυτή που έχει τόσο πλούσιο σπηλαιολογικό ενδιαφέρον. Οι εμπειρίες θα γίνουν πολύ περισσότερες και σίγουρα θα προκύψουν και πολλές άλλες πιο ενδιαφέρουσες. Αυτό που εύχομαι ολόψυχα και όχι μόνο.

Ελπίζουμε ότι πολλά παιδιά από την περιοχή θα βρεθούν κοντά μας να ζήσουν και αυτά τέτοιες εμπειρίες αλλά και να προσφέρουν εξερευνώντας την περιοχή στον τόπο τους. Το φωτογραφικό αρχείο εμπλουτίζεται συνεχώς και έτσι θα μπορούμε με προβολές, με φωτογραφίες, ημερολόγια κλπ. να απολαμβάνουμε όλοι μαζί αυτό το σπηλαιολογικό έργο. Το Νοέμβριο εκπροσωπώντας ως διοικητικό μέλος το σωματείο κουρέων-κομμωτών «ο Ερμής» στο Βαλκανικό Φεστιβάλ Κομμωτικής στη Θεσσαλονίκη επισκέφτηκε τον κ. Θεόφιλο Μπασγιουράκη που εκδίδει το «Ελληνικό Πανόραμα». Είναι μια πολύ συμαντική έκδοση που αφορά την Ελληνική φύση και ομορφιά. Παρουσίασε από το αρχείο μας πολλά σπήλαια της περιοχής και έδειξε αρκετό ενδιαφέρον.

Πρόσφατα τον Φεβρουάριο επισκέφτηκε με την κ. Άννα Καλαϊτζή τους Μολάους. Γνωρίσαμε μαζί από κοντά την Ελιά, την Πλύτρα, τη Μονεμβασιά, τη Ρηχειά, το Κυπαρίσσι και έμειναν πολύ ενθουσιασμένοι με τον τόπο μας. Στην πρόσφατη έκδοση της Άνοιξης το πολύ όμορφο αυτό περιοδικό θα δημοσιεύσει τον Μυστρά και την Τρύπα του «Βοριά». Σε επόμενες εκδόσεις θα φιλοξενήσει στις σημαντικές του σελίδες όμορφα μέρη από την περιοχή μας και άλλα σπήλαια όπως των «Αυγών», της «Καστανιάς» κλπ. Με τον τρόπο αυτό από άκρη σε άκρη στην Ελλάδα θα γίνουν γνωστά τα χωριά μας, οι ομορφιές που παρουσιάζει η φύση στην περιοχή αλλά και τα ενδιαφέροντα σπήλαια.