ΑΠΟΣΤΟΛΗ στο
ΤΡΙΣΤΟΜΟ ΝΙΑΤΩΝ - ΙΔΡΥΣΗ
ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ - ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗ
Του Γιάννη Κοφινά
ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Στο σπήλαιο Χώνος του χωριού
Σάρχος, 20 χιλ. από το Ηράκλειο Κρήτης,
εγκλωβίστηκαν τρεις σπηλαιολόγοι κατά
την διάρκεια αποστολής για την
χαρτογράφηση του. Το σπήλαιο θα
εντασσόταν σε πρόγραμμα μελέτης του
Πανεπιστημίου για τους
ενδιαφερόμενους Γεωλόγους, Υδρο-γεωλόγους.
Δεν έχουμε άλλωστε πολλούς επιστήμονες
να εισέρχονται στα σπήλαια, οπότε ο ΣΠ.Ο.
Κρήτης ανέλαβε την χαρτογραφία του
Χώνου με την πάμπλουτη τριετή δράση και
διοργανωτής της 5ης Πανελλήνιας
Σπηλαιολογικής Συνάντησης στα Ανώγεια
τον Αύγουστο. Ο 35/άχρονος Μεθόδιος
Ψωμάς, η 30/άχρονη Χρύσα Μαυρόκωστα, και
η 25/άχρονη Ρωσίδα Βικτορία Κουτνάκοβα
ανέλαβαν το χρέος για τον Όμιλό τους
και το Σάββατο 9/11/02 εισήλθαν στο
σπήλαιο μέχρι το τέλος του στα 1700 μέτρα.
Επέστρεφαν κρατώντας τις απαραίτητες
μετρήσεις χαρτογραφίας μήκος, πλάτος,
ύψος, κλίση, κατεύθυνση κ.λ.π. Η βροχή
των ημερών έφερε απρόσμενα μεγάλες
ποσότητες ύδατος ( γύρω στα 500κ.μ.
αντλήθηκαν), αλλά ταυτόχρονα και
μεγάλες ποσότητες άμμου έφραξαν
πέρασμα 12 μ. με πλάτος 50χ150εκατοστά.
Την Κυριακή η άμεση
κινητοποίηση του ΣΠ.Ο.Κ έφερε την ΕΜΑΚ,
αλλά και τους Σπηλαιολόγους από
ολόκληρη την Χώρα για απεγκλωβισμό των
συναδέλφων μας. Σε διαφορετικά επίπεδα
με λεκάνες τοποθετήθηκαν πλαστικά
νάιλον και τρεις αντλίες μετέφεραν
διαδοχικά τα νερά στην έξοδο. Την Τρίτη
άρχισε η τοποθέτηση της άμμου σε
σακούλες και ο καθαρισμός του
περάσματος. Πριν το ξημέρωμα της
Τετάρτης ο Γιάννης Σπίνος παλαιό μέλος
του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο και έμπειρος σπηλαιοδύτης
(είχε ανασύρει τον σκελετό και την
φιάλη από την εξερεύνηση του Πηγαδιού
στα Λιμανάκια της Βουλιαγμένης) πέρασε
το σιφόνι και βρέθηκε στην αγκαλιά του
Μεθόδιου, της Χρύσας και της Βικτορίας.
Τον κέρασαν καρύδια και οι δύτες
πρόσφεραν ζεστή σούπα και θερμά
συναισθήματα αγάπης, από τον κοινό
έρωτα που ζουν εξερευνώντας τα σπήλαια.
Ήταν 90 ώρες σε κατάσταση επιβίωσης,
χρησιμοποιώντας οικονομικά τον
φωτισμό τους αλλά κυρίως την τροφή ,όπως
μπουγάτσα στα τρία ημερήσιο γεύμα. Πριν
αδειάσουν όλα τα νερά στο σιφόνι, πήραν
το δρόμο της επιστροφής από το απόλυτο
σκοτάδι, στην ηλιόλουστη μέρα, ανάμεσα
στους συγγενής και συναδέλφους.
Την Τρίτη Βράδυ, παρόλο που ο
νεοσύστατος Όμιλός μας (ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ
ΟΜΙΛΟΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ-ΠΑΡΝΩΝΑ «Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ»),βρισκόταν
σε κατάσταση αναμονής για προσφορά
βοήθειας, ταξίδεψα και στις 5,15
ξημερώματα βρισκόμουν στην Κρήτη.
Συντροφιά με πέντε άνδρες της ΕΜΑΚ και
τον αχώριστο φίλο γιατρό σπηλαιολόγο κ.
Κώστα Μερδενισιάνο, ιδρυτή από το 1963
της Ε.Π.Ε.ΑΝ. Αυτοκίνητο της 3ης
ΕΜΑΚ της Πυροσβεστικής μας μετέφερε
στο Σάρχο. Στην θέση του σπηλαίου
κατασκήνωση, αυτοκίνητα, γεννήτριες,
υλικά και πολύ κόσμος , με
πρωταγωνιστές τους Έλληνες
σπηλαιολόγους στη μάχη της
σπηλαιοδιάσωσης.
Με τον κ. Μερδενισιάνο
αρχίζουμε την διείσδυση, για
συμπαράσταση και προσφορά πρώτων
βοηθειών στους συναδέλφους. Φτάνοντας
στον 3ο σταθμό με τηλεφωνική
γραμμή, οι τρεις σπηλαιολόγοι περνούν
από μπροστά μας ακμαίοι και ορμητικοί,
θέλοντας να βοηθήσουν και στην
μεταφορά των σακιδίων, ενώ τους
ακολουθούμε στην έξοδο. Στις 11 π. μ.
μεγάλη ομάδα εισήλθαμε πάλι αφού είχε
ξεπεραστεί το πρόβλημα και η αγωνία,
για να ανασύρουμε τον μεγάλο όγκο
υλικών και μάλιστα βαρύ, όπως φιάλες
οξυγόνου, αντλίες κ. λ .π. Το βράδυ το C-130
μας μετέφερε από το Ηράκλειο ,Θεσσαλονίκη,
Ελευσίνα.
Στην αποστολή αυτή έτυχαν
και συγκινητικές συναντήσεις ,αφού ο
κόσμος είναι πολύ μικρός. Στο πλοίο
συνταξίδεψα με τον γείτονα Μολαϊτη
Δημήτρη Θεοδώρου Πανουτσόπουλο που
εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Στο
σπήλαιο συνεργάστηκα και γνωρίστηκα με
τον Μολαϊτη, Στέφανο Δημητρίου
Κολοκούρη άνδρα της ΕΜΑΚ, που είχα να
τον συναντήσω από μικρό στο κουρείο του
πατέρα μου. Ανεβαίνοντας στο πιλοτήριο
να θαυμάσω το φωταγωγημένο λεκανοπέδιο
της Αθήνας και τον χειρισμό, γνώρισα
τον Ζαρακίτη από Λαμπόκαμπο κ. Γιώργο
Δούκα.
Παρατηρήσεις
Αρχικά οι σπηλαιολόγοι,
έδειξαν τον ζήλο τους σαν εξερευνητές
και την αγάπη τους για την σπηλαιολογία,
δηλαδή τον λόγο για αυτά και όχι
σπηλαιοβασία δηλαδή προβαίνοντας σε
αυτά. Χαρτογράφησαν το σπήλαιο για να
το παρουσιάσουν στην κοινωνία.
Η επιλογή της εποχής δεν
πρέπει να καταλογισθεί σαν λάθος, αφού
γνωρίζουμε ότι η σταγονοροή αρχίζει
την άνοιξη, ενώ το φθινόπωρο είναι
ελάχιστη. Την άνοιξη και το καλοκαίρι
σχηματίζονται σε λεκάνες λίμνες, στην
εποχή του θερμοκηπίου που ζούμε. Σε
παλαιότερες εποχές, όπως οι τροπικές (με
δεινοσαύρους και ελέφαντες στην Κρήτη,
όπως αποδείχτηκε στην αποστολή στις
1/4/2000 στην οποία συμμετείχα με
σπηλαιοκατάδυση στο σπήλαιο Ελεφάντων
του ακρωτηρίου Δρέπανου της Σούδας)
πολλά σπήλαια όπως ο Χώνος ήταν αγωγοί
νερού δηλαδή πηγές αφού σχηματίζονταν
σε κατώτερα σκληρά ή αδιαπέραστα
στρώματα (φλίστες, μεταμορφωσιγενείς
σχιστόλιθους)του υπεδάφους όπως σε
αυτό. Ο σχηματισμός των Ελληνικών
σπηλαίων υπολογίζεται σε 1.000.000 χρόνια.
Μετά από τροπικές και παγετώδης εποχές
οι τεράστιες ποσότητες υδάτων δεν
έφεραν άμμο στο σπήλαιο. Τη στιγμή της
χαρτογράφησής του με μερικές αστραπές
στον Ψηλορείτη ,λες και δεν είχε
αστράψει άλλη φορά σε αυτόν, εγκλώβισε
τους εξερευνητές του. Στην περίπτωση
συγκέντρωσης νερού με σχηματισμό
σιφονιού ένας δύτης με φιάλες θα έλυνε
το πρόβλημα. Γνωρίζουμε άλλωστε ότι οι
πρόγονοί μας πέρασαν χιλιετίες
δύσκολων καιρών και επιβίωσαν χάρη των
σπηλαίων αφού απέφυγαν πλημμύρες,
σεισμούς, φωτιές, άγρια ζώα, παγετώνες κ.λ.π.
Η ευαισθησία των κρατικών
φορέων και η σημαντική πρόοδος της ΕΜΑΚ
με την εμπειρία των σεισμών στις
πλημμύρες και αλλού έδειξαν
καθοριστική παρουσία .
Η πανστρατιά κάθοδος των
Σπηλαιολόγων στην Κρήτη, ακόμη και
φίλων από την Γαλλία αφήνοντας πίσω τα
καθημερινά προβλήματα, έδωσαν το
καθοριστικό παρόν στην υπόθεση αυτή.
Άλλοι άφησαν ιατρεία κλειστά ή
επιχειρήσεις . Άλλοι έχασαν την δουλειά
τους. Ήταν όμως παρόντες μπροστά στον
κίνδυνο που διέτρεχαν οι σύντροφοι στα
σπήλαια. Έδειξαν την μεγαλύτερη άνεση
και κυκλοφορία στο σπήλαιο ,σαν να
βρίσκονταν στο σπίτι τους. Η αείμνηστος
Άννα Πετροχείλου έλεγε <ότι τα
σπήλαια είναι το σπίτι μου , γιατί τον
περισσότερο καιρό έζησα σε αυτά>.
Το σημαντικότερο όλων ήταν
ότι η Ελληνική σπηλαιολογική
Οικογένεια με τις πέντε Πανελλήνιες
Σπηλαιολογικές Συναντήσεις και την
πρόσφατη ίδρυση της Σ.Ε.Ο (Σπηλαιολογικής
Ελληνικής Ομοσπονδίας) στην εμπειρία
αυτή έδειξε Δυνατή αλλά και από τις πιο
ζεστές της κοινωνίας μας.
Οι απρόσμενες επικίνδυνες
συνθήκες μας έδειξαν, πόσο μετράνε
κάποια πράγματα μπαίνοντας στα σπήλαια.
Άριστη εκπαίδευση, καλή φυσική
κατάσταση, φαρμακείο, αρκετά τρόφιμα,
φωτισμό, πρόβλεψη και πρόγνωση για την
αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Τρίστομο
Πηγαίνοντας από τα Νιάτα
Λακωνίας προς το Στενό δυτικά στη
Μεγάλη Ράχη και στη κορυφογραμμή της
υπάρχει κολωνάκι της Γ.Υ.Σ. Από την
βορινή πλευρά στο κολωνάκι υπάρχουν
θάμνοι από σχίνα και εκεί βρίσκεται
είσοδος. Κατεβαίνοντας λίγα μέτρα
υπάρχει πατάρι που τελειώνει με
βάραθρο αλλά δεν προλάβαμε να
εξερευνήσουμε. Στη δυτική πλαγιά λίγα
μέτρα πιο κάτω υπάρχει άλλη μεγαλύτερη
είσοδος. Λίγα μέτρα ακόμη συνολικά 68
από την αρχική, υπάρχει και τρίτη
μικρότερη στην ίδια ακριβώς ευθεία
γραμμή ανατολής- δύσης. Αρματώνοντας
την μεσαία συνεχίζει κάθετα στη
διάκλαση για 22μ. μέχρι το δάπεδό της.
Υπάρχει πλευρικός, πλούσιος,
παραπετασματοειδής διάκοσμος βάθους 1
μ. στα τοιχώματα της αίθουσας. Προς τα
ανατολικά σε λίγα μέτρα η αίθουσα
τελειώνει. Δυτικά κατηφορίζει με
χώματα και σάρα από πέτρες. Στο
τελείωμά της αναρριχητικά ανεβαίνουμε
σε πατάρι που λίγα μέτρα πιο κάτω
αρματώνουμε με σχοινί, κατεβαίνουμε σε
επόμενη επιμήκη αίθουσα μεγαλύτερης
διάκλασης που συνεχίζει δυτικά.
Ανηφορικά περνώντας κάτω από το δυτικό
άνοιγμα που εισέρχεται φως από την
οροφή (από αυτό με καταρίχηση και
αντιστήριξη είχε κατέβει προ 15/ετιας ο
Περικλής Σάκκαρης με παιδικό του φίλο).
Στο τέλος της αίθουσας αυτής υπάρχει
μικρό ρήγμα που συνεχίζει προς τα κάτω
γύρω στα 20μ. που από εκεί απαιτείται
αρμάτωμα αφού η διάκλαση κατέρχεται
αρκετά χαμηλά για επόμενη εξερεύνηση.
Το καρστικό αυτό φαινόμενο δείχνει
ενιαία διάκλαση τριών εισόδων που
συνηθίζεται στις κορυφογραμμές της
περιοχής από τα ανεβοκατεβάσματα του
εδάφους κατά την εποχή της ορογένεσης.
Παρατηρήθηκαν μαύροι σκορπιοί,
πεταλούδες και γυμνοσάλιαγκες.
Ιδρύθηκε Σπηλαιολογικός
Όμιλος Ταϋγέτου-Πάρνωνα «Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ»
για τα σπήλαια
Ένα σημαντικό γεγονός
πραγματοποιήθηκε στα φυσιολατρικά
δρώμενα της Χώρας μας. Η ίδρυση στη
Νότια Πελοπόννησο, με έδρα την Σπάρτη,
του Σπηλαιολογικού Ομίλου Ταϋγέτου-Πάρνωνα
«ο Ποσειδών».
Στην Αρεόπολη του Δήμου
Οιτύλου στις 2 Νοεμβρίου
πραγματοποιήθηκε η καταστατική
Ιδρυτική Συνέλευση. Όπως
χαρακτηριστικά αναφέρει η ψυχή της
προσπάθειας, σπηλαιολόγος κ. Γιάννης
Κοφινάς, «στην πλατεία των Ταξιαρχών,
απ’ όπου ξεκίνησε στις 17/3/1821 η
απελευθέρωση της Πατρίδας μας με την
κήρυξη του πολέμου κατά των Οθωμανών,
άναψε η φλόγα της ασετυλίνης με σκοπό
τη διάδοση της Σπηλαιολογίας στις
μεγάλες και όμορφες οροσειρές της
Νοτίου Πελοποννήσου του Ταϋγέτου και
του Πάρνωνα αλλά και στη Χώρας μας. τον
κύριο κορμός τού Ομίλου αποτελούν
έμπειροι σπηλαιολόγοι με πλούσια δράση.
Δίπλα τους νέοι δόκιμοι σπηλαιολόγοι
από το χώρο τής ορειβασίας, της
αναρρίχησης και της κατάδυσης,
εξερευνούν πλέον σπήλαια στη
Μονεμβασιά, στη Μάνη, τον Πάρνωνα, τον
Ταΰγετο διαπιστώνοντας το ενδιαφέρον
και την ομορφιά των έγκοιλων
φαινομένων στις περιοχές αυτές.
Αρκετοί ήταν και οι φίλοι των σπηλαίων
συμμετείχαν και εντάχθηκαν στον Όμιλο
δείχνοντας έτσι με ενδιαφέρον για την
στήριξη της προσπάθειας αυτής».
Ακόμη ο κ. Κοφινάς αναφέρει
ότι οι τοπικοί σπηλαιολογικοί σύλλογοι
μπορούν να συνεισφέρουν πολλές
υπηρεσίες εκτός από την καταγραφή και
εξερεύνηση των καρστικών φαινομένων.
Το καταστατικό του Ομίλου μας
αναδεικνύει τον εθελοντισμό, την
διάσωση, την πυροπροστασία, τα
πολιτιστικά δρώμενα, τον αθλητισμό, την
φυσιολατρία και πολλά άλλα στις
περιοχές δράσης του.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου
και ιδιαίτερα οι νομοί Λακωνίας,
Μεσσηνίας, Αρκαδίας, πολλοί Δήμοι και
πολιτιστικοί σύλλογοι, έχουν ήδη
προβληθεί μέχρι τώρα. Η προώθηση της
έρευνας του Ομίλου θα δώσει νέα
διάσταση για τις περιοχές δράσης του.
Ο Σπηλαιολογικός Όμιλος
Ταϋγέτου-Πάρνωνα «ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ» θα
συμβάλει στη διάδοση της Σπηλαιολογίας
την αγάπη στον άνθρωπο και το φυσικό
περιβάλλον αλλά και την προστασία του
και καλεί όλους όσοι ενδιαφέρονται να
συνεργαστούν και να τον υποστηρίξουν.
Ο κατάλογος των Ιδρυτικών
μελών θα κλείσει τέλος Νοεμβρίου και θα
κατατεθεί στο Πρωτοδικείο Σπάρτης.
Περισσότερες πληροφορίες www.gianniskofinas.com,
e-mail kofinas@mani.org.gr,
τηλέφωνα 210-9734206 και 0972-857852.