Βιογραφικό Επάγγελμα Λακωνία Σπήλαια Βουνά Φαράγγια
Ποτάμια
Χλωρίδα
Πανίδα
Ταξίδια Δημοσιεύσεις Απόψεις Ανακοινώσεις Σύνδεσμοι Επικοινωνία Εντυπώσεις

Δήμος Νιάτων

Κεντρική Σελίδα
Επάνω
Γκιότσαλη
Ιστορία Γκιότσαλι
Απηδιά

ΔΗΜΟΣ ΝΙΑΤΩΝ

Του Δημήτρη Πραγαλού 11/6/02

Ο Δήμος Νιάτων (2669 κάτοικοι) έχει έδρα τον Άγιο Δημήτριο και περιλαμβάνει τα χωριά Απιδιά, Νιάτα και Κρεμαστή. Ο Δήμος Νιάτων είναι ημιορεινός και ξηρικός, εκτός από την Απιδιά που διαθέτει υπόγειους υδάτινους πόρους όπου καλλιεργούνται εσπεριδοειδή, κηπευτικά σε θερμοκήπια αλλά και υπαίθρια, ελιές και καπνός. Είναι το μοναδικό χωριό στη Λακωνία που οι κάτοικοί του έχουν άδεια καλλιέργειας καπνού από την περίοδο της Τουρκοκρατίας. (Οι κάτοικοι των υπολοίπων χωριών έχουν αγοράσει εκτάσεις και καλλιεργούν ποτιστικά στα όρια της Απιδιάς, Γλυκόβρυσης και Γουβών). Στα όρια του Αγίου Δημητρίου και των Νιάτων καλλιεργούνται ξηρικές ελιές. Υπάρχουν τρία συνεταιρικά ελαιουργικά εργοστάσια, στον Άγιο Δημήτρη ,στην Απιδιά και στα Νιάτα.

niataboski.jpg (56251 bytes)Σε όλο το Δήμο υπάρχει αξιόλογη κτηνοτροφία, σχεδόν οικολογική. Σε 27.878 χιλιάδες υπολογίζονται τα γιδοπρόβατα.(Οι λόφοι και τα βουνά που υψώνονται από την Απιδιά έως το Χιονοβούνι, το Τούμπαλι της Κρεμαστής και το Μαρί, όπου εκτείνονται τα όρια του Δήμου με τη βλάστηση που διαθέτουν ευνοούν την κτηνοτροφία). Στον Άγιο Δημήτριο υπάρχει τυροκομείο. Ο Ζάρακας που παράγει αρίστης ποιότητας φέτα και σύγχρονα σφαγεία που λειτούργησαν από πέρυσι και ήδη από τον πρώτο χρόνο εκτός από τον εφοδιασμό της ελληνικής αγοράς, πραγματοποίησαν εξαγωγές κατσικιών προέλευσης από το Δήμο στην Ιταλία. Αρκετοί κάτοικοι ασχολούνται με την μελισσοκομία. Το μέλι της περιοχής είναι αρίστης ποιότητας, διότι αφθονεί το θυμάρι.

niata2002.jpg (35791 bytes)niatiotikesgiortes2002.jpg (27518 bytes)Σε όλα τα χωριά υπάρχουν σύλλογοι πολιτιστικοί, γυναικών, αθλητικοί και σύλλογοι των διαμενόντων στην Αθήνα. Οργανώνονται σε όλα τα χωριά πολιτιστικές εκδηλώσεις όλο το χρόνο με κορυφαίες τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του καλοκαιριού. Στην Απιδιά πραγματοποιούνται δύο και τρεις ημερήσιες εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι. Στον Αι Δημήτρη και στα Νιάτα έχουν καθιερωθεί πριν από αρκετά χρόνια πολιτιστικά τριήμερα κάθε καλοκαίρι με ποικίλα θέματα. Ιδιαίτερα στον Αι Δημήτρη η θεατρική ομάδα του χωριού παρουσιάζει παραστάσεις με ντόπιους ερασιτέχνες ηθοποιούς.

Στη Κρεμαστή το καλοκαίρι που συγκεντρώνονται όλοι οι κάτοικοι γίνονται αξιόλογες εκδηλώσεις και γλέντι της Παναγίας στο δροσερό περιβάλλον που προσφέρει το υψόμετρο, οι πηγές και το ελατόδασος.

Ο σύλλογος των Αγιο Δημητριωτών Αττικής εκδίδει εφημερίδα «Τα Νέα του Αγίου Δημητρίου» από το 1980. Τα τελευταία χρόνια καλύπτει όλο το Δήμο.

Οι επισκέπτες έχουν την δυνατότητα να περάσουν ευχάριστα στα φιλόξενα χωριά του Δήμου Νιάτων. Εκτός από τα κλασσικά καφενεία και καταστήματα υπάρχουν ταβέρνες, όπως η νέα παραδοσιακή ταβέρνα του Παυλάκη στην Απιδιά, ταβέρνες στα Νιάτα και στη Κρεμαστή, που εκτός από τα συνήθη φαγητά προσφέρουν και παραδοσιακά όπως τα χειροποίητα μακαρόνια γκόγκιζες ή γκόγκες, χόρτα σανό, πίτες, πιταρούδια ή σαίτια και άλλα τοπικά φαγητά. Στον Άγιο Δημήτριο μπορεί ο επισκέπτης να γευθεί στη νέα πέτρινη πλατεία το παραδοσιακό ψητό αρνί στη σούβλα του Παντελή Κώστα (Μαύρου). Για τους νέους υπάρχει η καφετέρια-μπαρ «Οι Νότες» που λειτουργεί μέχρι τις πρωινές ώρες με μοντέρνα μουσική. Για τους απαιτητικούς υπάρχει το μπαρ «Shadow club».

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να προμηθευτεί ντόπια ζυμαρικά από τη βιοτεχνία στα Νιάτα, τυρί φέτα και μυζήθρα από το τυροκομείο στον Άγιο Δημήτρη, μέλι από τους μελισσοκόμους και λάδι. Όλα τα προϊόντα είναι αρίστης ποιότητας.

agios_dimitrios.JPG (48814 bytes)Ο Άγιος Δημήτρης 863 κάτοικοι είναι σχετικά νέο χωριό αραιοκατοικημένο, είναι από τα λίγα μαρτυρικά χωριά της Λακωνίας. Πυρπολήθηκε ολοκληρωτικά από τους Γερμανούς κατακτητές στις 4-6-1944 και εκτελέστηκαν 21 κάτοικοί του, στην πλειοψηφία τους γυναικόπαιδα και γέροντες. Πλήρωσε ακριβά για τη συμμετοχή των κατοίκων του στην Εθνική Αντίσταση.

agdimitris2002.jpg (50565 bytes)Ο Άγιος Δημήτριος χτίστηκε μετά το 1850 από τους κατοίκους του χωριού Γκιότσαλι, δέκα χιλιόμετρα βορειότερα σε υψόμετρο 800 περίπου μέτρων. Η αετοφωλιά του Γκιότσαλι οικοδομήθηκε περίπου το 1.500μ.Χ. από διωγμένους από τους Τούρκους ανυπότακτους Ηπειρώτες και Κρήτες. Έχει θέα το Λακωνικό κόλπο. Διακρίνεται καθαρά το Γύθειο. Τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν λημέρι πολλών οπλαρχηγών, πιο σημαντικός ήταν ο Γιάννης Καρακίτσος. Οι σύλλογοι του χωριού με τη συμπαράσταση του δημάρχου συγκεντρώνουν χρήματα και φιλοδοξούν να αναστηλώσουν ένα παλιό αρχοντικό που θα χρησιμοποιείται σαν ξενώνας.

Η Απιδιά 663 κάτοικοι είναι το πιο ιστορικό χωριό του Δήμου, έχει ζωή 6.000 χρόνων. Αρχικά με το όνομα Παλαιά Κώμη, στους Ρωμαϊκούς Χρόνους αναφέρεται με το όνομα Πλειαί. Ευρήματα στο λόφο Κρίτσοβα μαρτυρούν τη μακραίωνη ιστορία της. Κόσμημα της Απιδιάς είναι ο ναός της κοιμήσεως της Θεοτόκου, μοναδικής αρχιτεκτονικής. Είναι τύπος Μεγάλης Βασιλικής η οποία έχει ιδιαίτερα ανατολικά χαρακτηριστικά. Ο θόλος της στέγης στηρίζεται σε κίονες που φέρουν ωραία ιωνικά κιονόκρανα. Θαυμάσιο επίσης είναι το μαρμάρινο τέμπλο με πλούσιο διάκοσμο. Κατά τον καθηγητή του Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκό κ. Αναστ. Ορλάνδο ο πρώτος ναός χτίστηκε το Θ΄. μ.Χ. αιώνα. Στην ίδια θέση χτίστηκε ο νέος ναός που υπάρχει σήμερα του 11 μ.Χ. αιώνα. Τμήματα του παλιού ναού διατηρήθηκαν στο νέο ναό για διακόσμηση. Η Απιδιά με Βασιλικό Διάταγμα του 1842 ορίστηκε έδρα του Δήμου Έλους.

Η Κρεμαστή 340 κάτοικοι χτίστηκε τον 15ο περίπου αιώνα κατά τη μετακίνηση των πληθυσμών εκείνης της εποχής. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 800 μέτρων, έχει πηγές και δίπλα από το χωριό αρχίζει το δάσος από έλατα. Είναι πολύ όμορφο χωριό και ενδείκνυται για καλοκαιρινές διακοπές. Το χειμώνα πολλές φορές καλύπτεται από χιόνια. Στη Κρεμαστή είχε το αρχηγείο του ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τον Σεπτέμβρη του 1825, όταν επέδραμε ο Ιμπραήμ στη περιοχή μας. Η Κρεμαστή από το έτος 1842 ήταν θερινή έδρα του Δήμου Ζάρακα. Η χειμερινή έδρα ήταν το Κυπαρίσσι.

niata.jpg (49599 bytes)niatamnimio.jpg (39993 bytes)Τα Νιάτα 803 κάτοικοι. Είναι όμορφο χωριό. Χτίστηκε τα τελευταία Βυζαντινά Χρόνια γύρω στα 1033μ.Χ. Το 1398 ο Δεσπότης του Μιστρά ονόμασε το χωριό Νετάτα ή Ντάτα-Νιάτα. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1825 έγινε βίαιη αρπαγή και αιχμαλώτων 74 παιδιών, 7 γυναικών και σφαγή 30 ανδρών από τον Ιμπραήμ.

niatataksiarxhs.jpg (50574 bytes)Στα Νιάτα αξιοπρόσεκτοι είναι οι παλιοί ανεμόμυλοι στο λόφο και τα δεκάδες πέτρινα πηγάδια γύρω από το χωριό, που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για συλλογή νερού κυρίως βρόχινου. Επιβλητικός είναι και ο ναός των Ταξιαρχών που δεσπόζει στο κέντρο του χωριού. Υπάρχουν γύρω από το χωριό πολλά βάραθρα και σπήλαια. Αρκετά έχουν εξερευνηθεί. Το σημαντικό είναι το σπήλαιο των Αυγών στη Μακριά Λάκκα που έχει πλούσιο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλαγμίτες σε σχήμα και χρώμα αυγού.