Απόστολος Τσεκλένης - Δημοσίευση της ΕΠΕΑΝ

Ο επιβλητικός βράχος της Μονεμβασιάς, ένα μοναδικό πράγματι δημιούργημα της φύσης, όπου βρίσκεται χτισμένο το περίφημο κάστρο, είναι πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών κάθε χρόνο.

Όμως κανείς δεν ήξερε ότι η φύση δεν είχε αρκεστεί μόνο σε αυτόν. Κανείς δεν φανταζόταν ότι συνέχισε την δραστηριότητά της ακόμα βαθύτερα, κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό σπήλαιο, που ο σταλακτιτικός του διάκοσμος το κατατάσσει στα πιο σημαντικά που έχουν ανακαλυφθεί.

Το σπήλαιο αυτό ήρθε στο φως της ημέρας, μόλις πριν λίγο καιρό, από το Τμήμα Σπηλαιολογικών Ερευνών της Ε.Π.Ε.ΑΝ. (Εταιρεία Πνευματικής και Επιστημονικής Ανάπτυξης). Την εξερευνητική αποστολή αποτελούσαν οι σπηλαιολόγοι Λάκης Τσεκλένης, Γιώργος Λαζανάς, και το μέλος του σπηλαιολογικού τμήματος Δημήτρης Θεορίδης.

Είχε ήδη σκοτεινιάσει όταν ξεπρόβαλε στην άκρη του δρόμου η ταμπέλα «Κοινότης Μονεμβασιάς», δείχνοντας στα μέλη της αποστολής πως το ταξίδι τους είχε φτάσει στο τέλος του. Μια ακόμα μεγάλη στροφή και η άγρια ομορφιά του θεόρατου βράχου φάνταζε πλέον στο έντονο φθινοπωρινό φως του φεγγαριού. Ξεκομμένος από την υπόλοιπη περιοχή, έχει μοναδική δυνατότητα προσέγγισης μια τεχνητή γέφυρα. Διανυκτερεύσαμε σε ένα παραδοσιακό σπίτι μέσα στο κάστρο. Ο τελευταίος έλεγχος των σπηλαιολογικών υλικών και εξαρτήσεων καθώς και των ειδικών οργάνων μετρήσεων και χαρτογράφησης έγινε το πρωί στο μπαλκόνι του σπιτιού, που βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής από τις πολεμίστρες του κάστρου.

Λίγη ώρα χρειάστηκε για την μετάβαση στην είσοδο του σπηλαίου, μια και απέχει 12 χλμ. Μόνο από το κάστρο και μόλις 100 μέτρα από το δρόμο. Η τοποθεσία ονομάζεται Κεραμωτή Βελιών. Ο πρώτος θάλαμος του σπηλαίου έχει διαστάσεις 12μ. χ 13μ. με ύψος 2,5μ. Στα τοιχώματά του παρατηρήθηκε σχηματισμός μιας πρασινάδας, που ουσιαστικά είναι δημιουργία κυανοφυκών (μύκητες) και οφείλεται στις ακτίνες του ήλιου που εισέρχονται από την είσοδο.

Δεξιά και αριστερά ξεκινούν στενοί διάδρομοι και στοές που στο τέλος τους αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτοι σταλακτίτες. Τώρα το σκοτάδι είναι απόλυτο, μοναδικός οδηγός μας το φως των μετωπικών προβολέων. Η ησυχία της βυθισμένης γης απόλυτη και αυτή, σαν νεκρική γαλήνη. Όμως η έλξη για το άγνωστο εξαφανίζει κάθε άλλο συναίσθημα, υπνωτίζει την ψυχή.

Η δεύτερη αίθουσα του σπηλαίου είναι πράγματι μαγευτική. Η ομορφιά της απαράμιλλη. Τα τοιχώματα της «Μεγάλης Αίθουσας», όπως βαφτίστηκε (25μ. χ 30μ., με ύψος 10μ.) είναι καταστόλιστα από περίτεχνους σταλακτιτικούς σχηματισμούς παραπετασματοειδείς σταλακτίτες και φαντασμαγορικές κολόνες. Στο κέντρο της αίθουσας σε υποδέχονται δύο τεράστιοι άσπροι σταλαγμίτες που θυμίζουν ανθρώπινες μορφές. Αυτό όμως που εντυπωσιάζει περισσότερο είναι η οροφή της αίθουσας. Εδώ ο σταλακτιτικός διάκοσμος οργιάζει. Χιλιάδες βελονωτοί και μακαρονοειδούς μορφής σταλακτίτες λαμπυρίζουν σαν πολυέλαιοι αφήνοντας έκθαμβο τον επισκέπτη. Οι εναλλαγές των χρωμάτων του διάκοσμου της «Μεγάλης Αίθουσας» μεταξύ του ροζ, κόκκινου, γκρι και άσπρου, μοιάζουν με αποχρώσεις ζωγραφικού πίνακα. Οι μικροί θάλαμοι που υπάρχουν βαθύτερα έχουν και αυτοί λιθωματικό διάκοσμο.

Το σπήλαιο Πηγάζα, όπως το ονομάζουν οι κάτοικοι της περιοχής, έχει και βιολογικό ενδιαφέρον. Επισημάνθηκαν δολιχόποδα, ένα είδος εντόμων που είναι μόνιμοι κάτοικοι ορισμένων σπηλαίων. Είναι τυφλά, μια και ζούνε στο σκοτάδι και κατορθώνουν να προχωρούν και να προσανατολίζονται χάρη σε υπερευαίσθητα αισθητήρια όσφρησης και αφής που διαθέτουν οι μακρύτατες κεραίες τους.

Τέλος, ο σχηματισμός του σπηλαίου οφείλεται στην αποσαθρωτική ενέργεια των υπογείως κινουμένων βρόχινων νερών μέσα σε ασβεστολιθικό πέτρωμα με μια χημική και μηχανική διεργασία, που υπολογίζεται να έχει αρχίσει τουλάχιστον πριν από ένα εκατομμύρια χρόνια.

Ήδη οι τοπικοί φορείς ενδιαφέρονται άμεσα για την τουριστική αξιοποίησή του.