Το ονομαζόμενο σπήλαιον Ασκληπιού βρίσκεται στη θέση Βρύση σε απόσταση δέκα λεπτών ΝΔ του ομώνυμου χωριού της κοινότητας Κυπαρισσιού της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς, συνδεόμενο με αυτό με δρόμο. Αποτελείται από σειρά κοιλωμάτων πλάτους 50μ. και μήκους το μεν δεξιό τμήμα αυτού 8μ., το δε αριστερό 1μ.

ΠΕΡΙΟΧΗ Τα κοιλώματα που αποτελούν το σπήλαιο βρίσκονται στη βάση κατακόρυφου βράχου και σε ύψος 10μ. από την ατραπό, κοντά στη πηγή Βρύση. Η προσπέλασή τους γίνεται από ατραπό.

ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ
Το πρώτο κοίλωμα (από τα δεξιά προς τα αριστερά) πλάτους 17μ. μήκους 8μ. είναι σχηματισμένο σε δύο κλιμακωτά ύψη. Το κάτω τμήμα, τύπος εξώστη, είναι χαμηλότερο του υπερκείμενου κατά 3,5μ. Λαξευτές βαθμίδες στον εξώστη βοηθούν στη προσπέλασή του. Στο κέντρο του ψηλότερου τμήματος υπάρχει λαξευτή δεξαμενή στην οποία διοχετεύονται από πάνω από αυτή τεχνητά διευθετημένη υδρορροή. Τα νερά αυτά προέρχονται από τη σχισμή του βράχου πάνω από αυτή και από μικρούς σταλακτίτες ελάχιστης απόδοσης. Δεξιότερα της δεξαμενής σε ολόκληρη την επιφάνεια του δαπέδου είναι λαξευμένα μικρά κοιλώματα συνδεδεμένα μεταξύ τους επίσης με λαξευτά στενά αυλάκια και καταλήγουν στο χείλος του δαπέδου, όπου διοχετεύουν το περισυλλεγμένο από τη σταγονοροή νερό σε τεχνητή χτιστή δεξαμενή η οποία βρίσκεται στη δεξιά πλευρά, έξω από το κοίλωμα και πολύ χαμηλότερα από αυτό.

Το δεύτερο κοίλωμα έχει πλάτος 18μ. μήκος 6μ. και ύψος 4μ. φέρει δε λαξεύματα στο δάπεδο για τον ίδιο σκοπό. Λαξεύματα επίσης υπάρχουν κατά μήκος του βράχου επί του τοίχου, προφανώς για εναπόθεση αφιερωμάτων. Μεταξύ του πρώτου και δεύτερου κοιλώματος υπάρχει βράχος, ο οποίος εμποδίζει την άνετη μεταξύ τους επικοινωνία. Το επόμενο κοίλωμα είναι πλάτους 6μ. και μήκους 1μ. Έχει δάπεδο λαξευμένο κλιμακωτά σε όλο το πλάτος αυτού, καθώς επίσης και έξη στρογγυλά αβαθή λαξεύματα συνδεόμενα μεταξύ τους με στενές ρηχές αυλακώσεις. Και εδώ υπάρχουν λαξεύματα στο τοίχο για αναθήματα. Τα κοιλώματα συνεχίζονται μέχρι το τέλος του κατακόρυφου βράχου, ο οποίος σταματά πάνω σε μια πολύ ωραία χαράδρα με άφθονο νερό σε όλη τη διάρκεια του έτους. Το νερό της χαράδρας αυτής, προερχόμενο από τη πηγή Πανωβρύση αρδεύει ολόκληρη τη περιοχή και χρησιμοποιείται για την ύδρευση του χωριού.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Από την όλη εμφάνιση του σπηλαίου μπορεί να βγει το συμπέρασμα ότι το χρησιμοποιούσαν στους παλιούς καιρούς ως θεραπευτήριο και ως τόπος λατρείας. Αυτό συνάγεται και από τα λαξεύματα πάνω στο τοίχο, όπου τοποθετούσαν τα αναθήματα όσοι προσέρχονταν για λούσιμο ή και θεραπεία, δεδομένου ότι στο συλλεγόμενο από τη σταγονοροή νερό του σπηλαίου απέδιδαν ιαματικές ιδιότητες. Η μικτή χρήση του σπηλαίου μπορεί να συσχετισθεί με τα «αγιάσματα» της χριστιανικής περιόδου. Ίσως το σπήλαιο να ήταν αφιερωμένο στη λατρεία της θεάς Υγείας, κόρη του Ασκληπιού. Το σπήλαιο μνημονεύει και ο Παυσανίας (από πληροφορία που δόθηκε από το γιατρό-συγγραφέα κ. Πετρολέκκα) επειδή αποτελείται από 3-4 φυσικές στοές δίπλα στη πηγή και στο δάπεδό τους διακρίνονται σκαλισμένες λεκάνες στις οποίες μάζευαν το νερό που άλλοτε έσταζε από το θόλο των στοών, για θεραπευτική χρήση των λουομένων.

Κατά τους WACE και HASLUCK η ροή του νερού σταμάτησε μεταγενέστερα εξ αιτίας, όπως φαίνεται, από κάποιο σεισμό. Η παραπάνω ερμηνεία όμως δεν ευσταθεί διότι το φαινόμενο αυτό είναι συνηθισμένο σε όλα τα σπήλαια στα οποία υπάρχουν σταλακτίτες. Εφόσον οι τρύπες των σταλακτιτών είναι ανοιχτές, εξακολουθεί η σταγονοροή και η αύξηση αυτών. Όταν κλείσουν από τα άλατα των πετρωμάτων, τα οποία περιέχουν διαλυμένα, οι διερχόμενες από τις τρύπες σταγόνες νερού, παύει και η σταγονοροή. Σε απόσταση 50-6-μ. και σε αυτό το βράχο, βόρια από τις στοές, υπάρχει κοίλωμα, προφανώς το ιερό σπήλαιο του Ασκληπιού για το οποίο μιλά ο Παυσανίας.