ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΙΟΥΡΗ κωδ.αρ. 86/3/02

του Γιάννη Κοφινά

Από καιρό συζητούσε ο Περικλής Σάκαρης για τη σπηλιά του Μιχαλιούρη στο Στενό του Δήμου Νιάτων. Είχε επισκεφθεί πολλές φορές εξορμώντας συχνά στα βουνά της γύρω περιοχής όπως συχνά συνηθίζει. Περιέγραφε με ερωτηματικά και αγωνία για το βάραθρο του οριζοντίου σπηλαίου που το υπολόγιζε με βάθος 30μ περίπου.

Οι προβληματισμοί του μας οδήγησαν στην αποστολή εξερεύνησης της σπηλιάς για να λυθούν τα ερωτήματα και να καταταγεί με αύξοντα αριθμό 86 στα εξερευνημένα σπήλαια της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς.

Συναντηθήκαμε με τα αυτοκίνητά μας στο δρόμο του Στενού, Κυριακή πρωί. Ξεκινώντας για το Στενό είδα το κινητό να δέχεται κλίση από τον φίλο και δόκιμο μέλος του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο Σωτήρη Γραφάκο. Του ανέφερα για την απόφασή μας και με μεγάλη χαρά θέλησε να συμμετέχει και αυτός. Με τον Σωτήρη είχαμε συναντηθεί στο ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο πολλές φορές. Το καλοκαίρι διασχίσαμε παρέα το ποτάμι Νέδα με μια μοναδική διήμερη εμπειρία. Είναι έμπειρος ορειβάτης και έχει αναλάβει πάμπολλες αναβάσεις, σαν οδηγός βουνού. Είναι αξιόλογος αναρριχητής σε πολλά και δύσκολα πεδία καθέτων διαδρομών του ελληνικού χώρου.

Ο Σωτήρης αποφάσισε πρόσφατα να εγκαταλείψει την Αθήνα να εγκατασταθεί μόνιμα στη γενέτειρά του Μέλισσα του Δήμου Σμήνους και να ασχοληθεί με το αντικείμενό του τη Μελισσουργεία, αλλά και με τους αγρούς.

Φτάνοντας στο μαντρί τοποθέτησα το αυτοκίνητό μου με την κατεύθυνση προς το σπήλαιο και έγραψα σε ένα χαρτί 282 μοίρες ελέγχοντας τη πυξίδα μου όπως με καθοδήγησε ο Περικλής. Πήρα μαζί μου και μια φιάλη με κόκκινο χρώμα, για σημάδεμα της διαδρομής, όπως συνεννοηθήκαμε για να μας βρει.

Έτσι από την αριστερή πλευρά του μαντριού και τη δεξιά πλευρά της ρεματιάς αρχίσαμε την ανάβαση ΒΔ χρησιμοποιώντας τα γιδόστρατα με κατεύθυνση προς τη σπηλιά. Μετά από μισή ώρα ανάβασης ο Περικλής ανήσυχος κατάλαβε ότι είχαμε προσπεράσει τη σπηλιά και γυρίσαμε πίσω μέχρι που επεσήμανε την είσοδο ανάμεσα από τα βράχια που την έκρυβαν. Αρχίσαμε την προετοιμασία των υλικών φορώντας και τις ζώνες μας. Οι μετρήσεις έδειξαν θερμοκρασία 17 βαθμών Κελσίου και 48% υγρασία περιβάλλοντος στην είσοδο. Δεν προλάβαμε να εισέλθουμε και ξαφνικά ακούσαμε από μακριά δυνατή φωνή. Ήταν του Σωτήρη που μας είχε επισημάνει από τις κόκκινες φόρμες που φορούσαμε.

Ο Περικλής μπαίνει πρώτος μέσα στην οριζόντια αίθουσα του σπηλαίου γύρω στα 12 μ. και μετά κατευθύνεται αριστερά άλλα 15μ. στο σημείο του βαράθρου για να αρματώσει το σχοινί καθόδου σε αυτό. Ταυτόχρονα μας δείχνει και σπασμένα όστρακα από πήλινα σταμνιά καθώς και σημεία από φωτιές που έδειχναν την κατοίκησή της από ποιμένες της περιοχής.

Πρώτος κατεβαίνει ο Περικλής στο βάραθρο χρησιμοποιώντας το στατικό σπηλαιολογικό σχοινί αντοχής 3000 κιλών. Σε λίγο μας φωνάζει «σχοινί ελεύθερο» λέγοντας ότι υπάρχει πατάρι για να κατέβουμε. Αμέσως ετοιμάζεται ο Σωτήρης που με δεξιοτεχνία χειρίζεται το σχοινί και τα υπόλοιπα υλικά για την κάθοδό του.

Δεν μπορώ βέβαια να κρύψω την συγκίνησή μου που για άλλη μια φορά παρατηρώ ένα νέο και δυναμικό άντρα να συμμετέχει σε σπηλαιολογική αποστολή και όχι μόνο.

Ο Σωτήρης, με έντονα αναμμένη τη σπηλαιολογική φλόγα, συμμετέχει πλέον στην πραγματοποίηση του μεγάλου αυτού ονείρου, που κάθε μέρα που περνά, γίνεται μια ολοζώντανη πραγματικότητα. Η εξερεύνηση των σπηλαίων της Λακωνικής Γης.

Έρχεται και η σειρά μου να κατέβω το βάραθρο των 12,10μ. που οδηγεί σε επιμήκη αίθουσα μήκους 22,40μ. με κατεύθυνση 58 μοιρών. Ο Περικλής τοποθετεί καρφί (ούπα) στο πλευρικό τοίχωμα, ενώ από εκεί υπάρχει η είσοδος στο επόμενο κατέβασμα, για την συνέχιση της εξερεύνησης.

Επάνω ακριβώς από το σημείο αυτό υπάρχει όμορφος σχηματισμός από σταλακτιτικό διάκοσμο. Σε διάφορα σημεία της αίθουσας η σταγονοροή έχει εναποθέσει ασβεστολιθικά άλατα με διάφορους σχηματισμούς σταλακτιτών και σε μερικά σημεία ξεχωρίζουν μεγάλα παραπετάσματα που μοιάζουν με κρεμασμένες κουρτίνες. Η επόμενη κάθοδος 16μ. με επαφή στο πλευρικό τοίχωμα αλλά καθέτως το σχοινί μας οδηγεί σε επόμενη επιμήκη αίθουσα (διάκλαση) μήκους 26μ. Στο τέλος της αίθουσας υπάρχουν κλιμακωτά κατεβάσματα. Σε ένα σημείο σταλαγμίτες και σταλακτίτες προσπαθούν να φράξουν το πέρασμά μας.

Εισχωρούμε ακόμα παραπέρα μέχρι που σε συνολική απόσταση 20μ. η πορεία της εξερεύνησης τελειώνει σε πολύ στενό αδιαπέραστο πλέον σημείο. Η εξερεύνηση όμως δεν τελειώνει εδώ αφού θα ολοκληρωθεί με λήψη φωτογραφιών και μετρήσεων για τη χαρτογράφηση του σπηλαίου. Άλλωστε αυτός που εισέρχεται απλά σε ένα σπήλαιο έστω και μέχρι το τέλος αυτού είναι σπηλαιοβάτης. Αυτός που ασχολείται με την καταγραφή του σπηλαίου και μπορεί να κάνει λόγο είναι ο σπηλαιολόγος.

Στη μεσαία αίθουσα τα όργανα που έχουν τοποθετηθεί εκεί δείχνουν θερμοκρασία 21 βαθμούς Κελσίου και υγρασία 90%.

Ανεβαίνοντας τελευταίος παίρνω μαζί και το σχοινί και τα υπόλοιπα υλικά του αρματώματος. Ο Σωτήρης δείχνει ενθουσιασμένος από την εμπειρία αυτή με τη συμμετοχή του στην εξερεύνηση. Μια διαδικασία πολύ διαφορετική από την ορειβασία και την αναρρίχηση και αρκετά πλουραλιστική. Αρχικά η ανάβαση στα σκληροτράχηλα βουνά, όπως αυτό της περιοχής με τη θαμνώδη βλάστηση και τη θέα στα απέναντι βουνά του Πάρνωνα και την πεδιάδα των Μολάων. Μετά το απόλυτο σκοτάδι που για πρώτη φορά τα φωτιστικά μας έφεραν το φως στο σπήλαιο, μέχρι το τέλος του, ενώ τα μάτια μας είδαν για πρώτη φορά τα μυστικά που έκρυβε μέχρι τώρα.

Η συνεργασία των μελών της αποστολής με σκοπό την εξερεύνηση δηλαδή τη καταγραφή του σπηλαίου με χαρτογράφηση και φωτογράφηση. Η χρήση των σπηλαιολογικών σχοινιών, η αναρρίχηση και καταρρίχηση σε αυτό προσφέρουν άθληση αλλά και ικανοποίηση με τα αποτελέσματα.

Ο Περικλής πλέον έχει δώσει απάντηση στους προβληματισμούς του. Δείχνει λίγο απογοητευμένος γιατί προσδοκούσε περισσότερα από το σπήλαιο αυτό. Δεν είναι όμως το τελευταίο, αφού τα γύρω βουνά μας περιμένουν με πολλά άλλα Έγκοιλα στα σωθικά τους. Σίγουρα σε κάποιες αποστολές μπορεί να μας απογοητεύσουν αλλά σε άλλες θα μας προσφέρουν τις εκπλήξεις και τον θαυμασμό που κρύβει ο υπόγειος κόσμος της Λακωνικής Γης. Αυτό είναι αναγνωρισμένο και αποδεδειγμένο και μας δίνει άλλωστε και το κουράγιο και τη δύναμη της έντονης φλόγας που μας διακατέχει για τη συνέχεια του πολύτιμου και τόσο όμορφου έργου της εξερεύνησης των σπηλαίων της γενέτειρας περιοχής μας.